Rune Pettersen - Árjja 3. evttohas Lulli-Norgga válgabiirres

12:55 Borgemánu 16. beaivi 2017
Ođastuvvon: 11.09.2017 - 20:28

Válgabiire: Lulli-Norga

Bellodat: Árja

Namma: Rune Pettersen

Ahki: 45

Siviiladilli: Náitalan

 

 

Beroštumit

 

Makkár astoáigedoaimmat leat dus?

 

– Mun ráhkistan olgodaddaneallima gos beasan oaggut, ealgabivddus ja mátkkiin fitnat. Mun doaimmahan maid veaháš kennela Norgga ránes ealgabeatnagiin.

 

Mii lea dat stuorámus maid leat vásihan eallimis?

 

– Dat lea olu, muhto ii leat mihkke earenoamáš maid áiggun namuhit.

 

Maid dagat go áiggut vuoiŋŋastit?

 

– Vuolggán lundui vánddardit, dahje oaggut.

 

Gii lea du stuorámus ovdagovva ja manne?

Evttohas ii leat vástidan.

 

 

Bargu ja oahppu

 

Maid don barggat dál ja makkár barggut leat dus ovdal leamašan? Makkár oahppu lea dus?

– Mun barggan SAS Gardermoenis girdibargin. Ovdal lean bargan T. Sayffarth A/S ja A/S Sydvaranger Girkonjárggas bohccebiddjin, ja Kaarbø divohagas Hársttáin bargen skiipabohccebiddjin. Lean vázzán bohccebiddjioahpu.

 

Politihkalaš duogáš

Guđiid bellodagaid leat don ovddastan? Leat go leamašan sámediggeáirras?

– Mun álgen Árjja ovddas politihkket 2009:s ja ledjen mielde ráhkadeame listtu Árjii Lulli-Norgga válgabiirii.

 

 

Váibmoáššit

 

Makkár áššiide áiggut bidjat fokusa?

– Vuosttažettiin ahte buohkat geat háliidit galget sáhttit oažžut sámegieloahpahusa, beroškeahttá gos sii orrot riikkas. Lea dehálaš oažžut buori sámegielfálaldaga mánáidgárddis, vuođđoskuvllas ja joatkkaskuvllas. Mii sávvat ahte eambbosat geain ii leat sámi duogáš maid válljejit oahppat sámegiela. Nubbi ášši lea ordnet ahte sierra sámegielat ovdánahttinkoordináhtor joatkašuvvá Oslos, ja oahpahusfálaldat eará suohkaniin buoriduvvo. Mii háliidit buoret kvalitehta gáiddusoahpahusas ja ahte oahppit besset mátkkoštit giellalávggodemiide. Váhnemat fertejit oažžut dieđuid oahpahusfálaldagaid birra ovdal go mánná álgá skuvlii. Goalmmat ášši lea ahte Sámediggi boahtá eambbo oidnosii oaivegávpogis ja gievruda barggu Stuoradikkis ja ráđđehusas go leat dehálaš áššit sápmelaččain. Mii áigut ođđasit ásahit Sámedikki kantuvrra Osloi, ja ahte šaddá eambbo áŋgiruššan searvválaš doaimmaide, diehtojuohkinkampánjat ja sullasaš doaimmat vai juohkit eambbo máhtu Sámedikki birra maiddái Lulli-Norggas. Goalmmát ášši lea ahte Sámediggi ja oahppobáikkit barget eambbo das ahte rekrutteret eanet olbmuid sámegiel mánáidgárdeoahpaheaddjeohppui, oahpaheaddjeohppui ja dulkonohppui. Dát veahkehivččii addit ollislaš ja boahtteáigásaš fálaldagaid sápmelaččaide geat orrot gávpogiin.

 

– Mii lea du mielas eanemus hástaleaddjin maid Sámediggi ferte čoavdit čuovvovaš áigodagas?

– Čuovvolit ráđđehusa duohtavuođakommišuvnna.

 

Čilge manne/manne eai galggaše minerála- ja ruvkefitnodagat oažžut lobi ásahit ja álggahit doaimmaid sámi guovlluin?

 

– Mun lean bargan AS Sydvarangera ovddas ja lean oaidnán makkár nuoskkideami dat mielddisbuktá ja man olu areála dat váldá. Jus mis galgá ruvkedoaibma, de dat ii ábut golahit birrasa dahje báikkálaš olbmuid geavaheami guovllus.

 

Čilge doaibmá go dálá boazodoallopolitihkka vai ii. Mii šaddá deháleamos ášši mii guoská boazodollui čuovvovaš áigodagas?

 

– Mun oaivvildan ahte stuorámus hástalus boazodoalus dál lea boraspiriid lassáneapmi mat goddet guohtunelliid.

 

Eanandoallu, maid sáhttá Sámediggi dahkat sihkkarastin dihte ahte nuorat sáhttet joatkit ealáhusas / álgit ealáhussii?

 

– Árktalaš eanandoalus fertejit sierra doarjjaortnegat. Earenoamážit fokuseret doaimmaide mat ožžot nuoraid háliidit eanandollui ja lotnolasealáhussii.

 

Mii lea dat stuorámus hástalus guolástusealáhusas Sámis? Maid sáhttá Sámediggi dahkat nu ahte dat unnimus doalut maid sáhttet birgejumi viežžat guolásteamis?

 

– Ahte mearrasámi kultuvra ja ealáhusdoaibman, dakko bokte guolásteapmi ja lotnolasdoaibma, fertejit sihkkarastojuvvot areálasuddjemiin sisabahkkemiid vuostá earret eará ruvkeindustriijas ja guollebiebmamis. Sámediggi ferte váikkuhit sihkkarastimis buriid rámmaeavttuid guollevuostáiváldimiidda ja vejolašvuođaid divodit káijarusttegiid.

 

Sámegielat, movt berre Sámediggi láhčit dili nu ahte nannejuvvojit čuovvovaš áigodagas?

 

– Ahte ásahuvvojit eambbo giellaguovddážat ja ahte guovddážat ožžot lasi ruhtadeami vai sáhttet čađahit rávesolbmuidoahpahusa ja giellalávgunprošeavttaid. Sámediggi ferte aktiivvalaččat čuovvolit geavaheami guovttegielatruhtadeamis, ja bidjat čielgasit gáibádusaid suohkaniidda.

 

Makkár ođđa bargosajiid leat dehálaččat vuoruhit čuovvovaš áigodagas?

 

– Buot bargosajit leat dehálaččat muhto sihkkarastit ahte nuorat ožžot vejolašvuođa bissut ruovttubáikkiin, ja ahte doppe lea bargu buohkaide ja lea vejolaš ovdánahttit doppe.

 

Guđe ášši lea čuohcan dutnje eanemusat ja manne?

 

– Dat ferte leat nuorra boazodoalli Jovsset Ánte Sara, gii lea dorron stáda vuostá ja vuoitán guovtte geardde juo stáda vuostá, sus lea issoras duostilvuohta.

På forsiden nå

Kárášjoga penšunistasearvi lea hirpmástuvvan Marit Mathisdatter Anti áššái gos daddjo ahte su isit šaddá velggolažžan 2700 ruvnno mánnui maŋŋá go buot rehkegat leat mákson. Penšunistasearvvis lea čoahkkin vuossárgga, gos áigot ságastallat ja gávdnat čovdosii mo sáhttet veahkehit boarrásiid Kárášjoga gielddas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:24 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Go ođđa Eurohpágeaidnu gaskal Girkonjárgga ja Murmánskka rahppo boahtte vahkus, de galget guokte bisma buressivdnidit dan geainnu. Davvi álbmogis leat oskumeanut hui nannos, muitala ekspearta.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:30 Čakčamánu 21. beaivi 2017
Álttá, Hámmárfeastta ja Guovdageainnu ássit deaivvadedje Luvddiidčohkas:

Duohta dološ fearánat muita­luvvo várrečohkas Beaskáđđasa Luvddiidčohkas, gos lea várddus nu lulás go Rássegál­várrái ja nu davás go Álttá alimus váriide.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:11 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Álbmot čájehii garra vuostemiela bieggamillopárkka huksenplánaide davábealde Rástegáissá Sirpmá álbmotčoahkkimis. Kárášjoga sátnejođiheaddji maiddái lei boahtán bealuštit dan čuođi bargosaji maid ballet massit jus dát bieggamillopárkka ásahuvvo.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:28 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Riddu Riđđu Festivála AS lea ožžon vihtta čuoggá go leat rihkkon alkoholaláhkaásahusa dán jagáš festiválas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:23 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Romssa suohkanis leamaš dáhpi TV-akšuvdnii addit ovtta ruvnnu juohke suohkanássi nammii, muhto dán jagi leat mearridan lasihit doarjaga ja skeŋket 100.000 ruvnnu.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:02 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Meahcceguovddáža ásaheami bargu lávke viidáset vuođđudeami guvlui, ja ohcet ruhtadeami ­guovddážii.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:18 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Politiijat leat loahpahan ohcama dán vuoro, go ii leat šat doaivva gávdnat Odd Henry Lahm eallinaga.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:48 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Suohkaniid mánáidgárddiin lea eanet jávkan go eará fidnosurggiin. 2016:s lei 12,5 proseantta jávkan, čájehit KS logut.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:58 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Smávva bellodagat, mat eai beassan ovttain ge áirasiin Sámediggái, ožžo nubbin eanemus jienaid sámediggeválggas. – Dat jienat leat duohtavuođas mannan duššái, dego njuolggut bálkestuvvon ruskalihttái, lohká servodatberošteaddji.

15:07 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Lávvordateahkedis galgá leamaš biila Odd Henry Lahm viesu olggobealde Sieiddás. Politiijat ohcalit dál biilavuoddji.

13:29 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Norgga bargo- ja čálgoetáhta NAV šaddá eanet mobiila ja galgá geavaheddjiide láhčit buoret bálvalusaid.

13:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Mállásat leat menddo árrat dearvvasvuođaguovddážiin miehtá Norgga ja dat leat dagahan iešguđetlágan váttisvuođaid, dego váilevaš biebmama. Porsáŋggu gielda rievdadii boradanáiggiid čakčamánu 19. beaivvi, ja Kárášjoga gielda dieđiha sii maiddái áigot dan dahkat farggamusat.

11:36 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Kárášjoga gielda biehtta­la ahte sis leat guokte­nuppelogis vuordimin saji buhcciidruktui.

09:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017