Čájáhusgovva. Govven: Sverre Børretzen Aktuell / Scanpix

Sarvva­elliid maŋŋe­čoalis sáhttet gávdnat CWD-dávdda

Ođđa vugiiguin isket lea go CWD-dávda sarvvaelliin. Dán jagi joatká Veterinearainstituhtta iskosiiguin, ja eanemus deattu bidjet bohccuid iskamii.

09:35 Cuoŋománu 19. beaivi 2017
Ođastuvvon: 19.04.2017 - 14:26

Ovdalaš iskosiiguin ii lean vejolaš gávdnat CWD-dávdda eará go jápmán elliin.

Dál leat ásaheame ođđa vuogádaga mii dahká vejolažžan iskat dávdda elliin mat leat heakkas, čállá Veterinearainstituhtta neahttasiiddus.

 

Sáhttá stuora váikkuhussan

2017:s joatká dávdda guorahallan, ja bohccuid deattuhit eanemusat guorahallamis.

Norgga boazolohku lea sullii 211 600 bohcco (2014 ja 2015 logut), ja lea sámi váldoealáhus. Lulli-Norggas lea maid boazodoallu gos leat 11 000 bohcco.

Davvi-Norggas johtet ealuin geasseorohaga ja dálveorohaga gaskka, ja ealuin lea oktavuohta eará ealuiguin gos ollugat geavahit seamma gárddiid go čohkkejit ealu.

Jus CWD-dávda olle bohccuide, de sáhttá leat stuora váikkuhussan ealáhussii.

 

Áigot iskat elliid mat leat heakkas

Veterinearainstituhtta lea bargame ođđa čovdosiin movt váldit iskosiid ealli bohccuin ja eará sarvaelliin.

– Mis leat guovttelágan iskosa. Vuosttaš iskosis váldit gođđosa ealli maŋŋečoalis, go doppe lea lymfáhtalaš gođus, erenoamážit nuorra elliin, main álkimusat oaidná lea go dávda, muitala Veterinearainstituhta dutki Turid Vikøren.

 

Ii sáhte vuos gokčat dálá vuogi

Nubbi vuohki movt isket dávdda lea baikaiskosiid bokte ja soaitimis vel birasiskosiin. Dat lea stuora ávkin go iskanvuogit dál leat dušše iskosat vuoiŋŋamaččain.

Ođđa vuogádat gohčoduvvo RT-QuIC mii lea hui sensitiiva ja sáhttá váldot maŋŋečoali gođđosis ja baikkain main sáhttet leat vehá njoammustoffat.

Dat guokte vuogi maiguin Veterinearainstituhtta lea bargame dál, eai sáhte vuos ollislaččat gokčat dálá vuogi mas vuoiŋŋamaččain váldet iskosiid jápmán elliin.

Vuohki lea nu ođas ahte eai dieđe gávdnet go buot elliin njoammustoffaid baikkas.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.

På forsiden nå

Erik Matias muitala iežas plánen jearrat Inggas náitalit suinna gieskat go NRK čuovui bearraša «Giđđajohtin minuhtas minuhttii» prográmmas, muhto dálki ja siivvut bissehedje dan plána. Heajat gal šaddet liikká, go odne náitaleaba Guovdageainnus.

Almmuhuvvon odne, dii. 08:50 Suoidnemánu 28. beaivi 2017

Beatnatbeaivvit bistet mánu ja daddjo ahte olu sáhttá mannat boastut dán áigodagas. Earret eará sáhttá leat váttis fierrut lávcca.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:05 Suoidnemánu 28. beaivi 2017

Norgga valáštallanlihttu lea ovttasbargan «Greener Events» ja ráhkadan birasgiehtagirjji Norgga valáštallamii. Girjji lei vejolaš ráhkadit skeaŋkka čađa «Sparebankstiftelsen DNB». Valáštallanrusttegat ja lágideaddjit iešguđet doaluin ja aktivitehtain galget sáhttit oažžut rávvagiid ja hárjehallat čađahit ceavzilis ja birasseasti doaimma.

Almmuhuvvon odne, dii. 08:43 Suoidnemánu 28. beaivi 2017

Disdaga maŋŋelgaskabeaivvi lea muhtin gaikon sisa muhtin bartii Idjajávrris, mii lea gaskal Kárášjoga ja Leavnnja, Kárášjoga suohkanis. Bartaeaiggát lea dolkan dása.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:37 Suoidnemánu 27. beaivi 2017

Sámediggi čájeha dál loguid mat čájehit ahte 2015 rájes leat olu nuorat dieđihan iežaset jienastuslohkui. Logut čájehit ahte 2015 rájes leat 18-ja 19-jahkásaččat lassánan 66 olbmos 218 olbmui, mii dagaha olles 230 proseantta lassáneami. Seamma áigodagas leat 20–24-jahkásaččat maid lassánan 40 proseanttain, 596 olbmos 833 olbmui.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:32 Suoidnemánu 27. beaivi 2017

Dál lea Skuohtanjárgga Velforening háhkamin váibmovuolggahanmašiinna. Okta ágga manne sii leat diŋgon dan lea vai sihke boazodoallit ja báikkiolbmot galget dovdat oadjebasvuođa.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:12 Suoidnemánu 27. beaivi 2017

Dán jagi lea stuoradiggeválga, ja bellodagat leat almmuhan sin válgaprográmmaid. Ávvir lea čallan Bargiidbellodaga boazodoallopolitihka birra, ja dál leat iskan eará bellodagaid boazodoallopolitihka.

14:47 Suoidnemánu 26. beaivi 2017

Namma: Nils Mikkelsen Sara

Ahki: 40

Guovlu: Máze

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:01 Suoidnemánu 27. beaivi 2017

Loga dás mat dat logi bivnnuheamos bearalmátkkit leat Sámis (Finnmárkkus) ja gos leat eanemus bearalmátkehasat.

13:08 Suoidnemánu 26. beaivi 2017

Olusat ledje boahtán doarjjakonsertii doarjut Ellos Deanu-joavkku rahčamuša, duššin dahkat dan ođđa Deanosoahpamuša man Norgga ja Suoma eiseválddit leat dohkkehan. Juoigi ja jurista Ánde Somby doarju nuorat gearddi vuostálastima dán áššis. – Lea olu duođaleabbo go dolge­vuogga Iešjoga siste, lohká son.

12:22 Suoidnemánu 26. beaivi 2017

Golmmas manahedje vuodjinkoartta ja guđas sáhkkohalle.

13:10 Suoidnemánu 26. beaivi 2017

Dál rahpasa fargga borgemánnu ja ain lea hirbmat dulvvis, muhto dan gal lea Ole Georg Balto giđa rájes diehtán. – Lean oaidnán ahte dán jagi lea geasi dulvi, mii bistá gitta čakčii, lohká son.

12:56 Suoidnemánu 26. beaivi 2017

Juohke jagi dieđihit nuorra lieggariika-mátkkošteaddjit veagalváldimiid. Dál váruha mátkedáhkádusfitnodat.

12:22 Suoidnemánu 26. beaivi 2017

Ola Giæver finadii Guovdageainnus sotnabeaivvi, doppe lei geahčadeamen lea go vejolaš girdiin seaivut giláža girdišilljui.

09:58 Suoidnemánu 26. beaivi 2017