Sámediggeráđđi Mariann Wollmann Magga jáhkká prošeavtta leat nana veahkkin mátkeealáhussii. Jan Roger Østby/Sametinget

Gergosat kommers­ialiseret sámi mátke­ealáhusa

– Sámi kultuvra lea áidnalunddot ja čáppis. Mii fertet nagodit kommersialiseret dan almmá ahte mii bilidat min kultuvrra, lohká sámediggeráđđi Mariann Wollmann Magga.

12:13 Cuoŋománu 27. beaivi 2017
Ođastuvvon: 27.04.2017 - 14:27

Sámediggi áigu ovttasbargoprošeavtta bokte NordNorsk Reiseliv, golmma davimus fylkka ja Innovašuvdna Norgga gaskka, nannet sámi mátkeealáhusfitnodagaid, čállá Sámediggi preassadieđáhusas.

Sámediggeráđđi Mariann Wollmann Magga doaivu ahte prošeakta nannešii sámi mátkeealáhusáŋgiruššama.

 

Mátkeealáhusat lieđđume

Oktiibuot 25 sierra sámi mátkeealáhusprošeavtta golmma davimus fylkkas ožžot vejolašvuođa searvat. Áibbas guovddážis lea gelbbolašvuođa buorideapmi ja profešonaliseren.

Dát lea erenoamáš deaŧalaš sámi mátkeealáhusaktevrraide vai buorebut birgejit mearkagálvvu Davvi-Norga fállamis.

Sámediggeráđđi Mariann Wollmann Magga oaivvilda ahte lea stuorra vejolašvuohta ovddidit sámi mátkeealáhusprošeavttaid, erenoamážit dál, go mátkeealáhusat davvin leat lieđđumin.

– Sámi kultuvra lea áidnalunddot ja čáppis. Mii fertet nagodit kommersialiseret dan almmá ahte mii bilidat min kultuvrra. Dát lea maiddái fokusis dán gelddolaš prošeavttas, lohká Magga preassadieđáhusas.

 

Fierpmádat ja deaivvadanbáikkit leat deaŧalaččat

Ovddeš sámi mátkeealáhusprošeakta čájehii ahte deaivvadanbáikkit sámi mátkeealáhusaide leat deaŧalaččat.

Fágalaš ságastallamat, jurdagiid ja oaiviliid lonuhallan, ja rávvagiid oažžun iežas buktagii, ledje deaŧalaš bealit. Fierpmádathuksen ja máhttojuohkin váldojuvvojit eanet mielde prošeavtta ođđa muttus.

– Mun oaivvildan ahte ovttasbargu sámi mátkeealáhusaktevrraid gaskka lea áibbas deaŧalaš jos sámi mátkeealáhusaiguin galggaš lihkostuvvat. NordNorsk Reiseliv fitnodagas lea erenoamáš gelbbolašvuohta davviguovllu mátkeealáhusaiguin ja dát ovttas sámi gelbbolašvuođain stivrenjoavkkus ja sámi mátkeealáhusfitnodagain, addá buriid bohtosiid, oaivvilda Magga.

Son lasiha vel ahte sámi mátkeealáhusfitnodagat fertejit rehkenastit dan ahte sii ieža fertejit bargat eanemusat, go ii dáidde leat geahpas doaibmat fitnodateaiggádin.

– Muhto mun jáhkán ahte sámi mátkeealáhus 2.0 lea nana veahkki sámi mátkeealáhusaid lihkostuvvamii.

 

Álggahit barggu boahtte vahkku

Sámi mátkeealáhus 2.0 lea golmma jagáš prošeakta man NordNorsk Reiseliv jođiha.

Mátkeealáhusprošeavtta áigumuššan lea nannet gelbbolašvuođa ja márkanvejolašvuođa sámi mátkeealáhusfitnodagain. Prošeakta bistá golbma jagi. Sámediggeráđđi addá jahkásaččat doarjaga 850.000 ruvnno prošektii.
Stivrenjoavkkus leat Sámediggii, NordNorsk Reiseliv ja mátkeealáhusfitnodagaid ovddasteaddjit buot golmma davimus fylkkas.

Stivrenjoavkkus lea almmolaš álggahandáhton maŋŋebárgga miessemánu 2. b. 2017 Álttás.

Stivrenjoavkku jođiheaddji lea Ellinor Guttorm Utsi, geas lea máŋggaid jagiid vásihus mátkeealáhusas.

Fáddásánit
Ođđasat

På forsiden nå

Muhto sátnejođiheaddji lohká lea bággu árvvoš­tallat heaittihit skuvlla jus ráđđehus joatká seamma politih­kain vel ovtta jagi.

Ráđđehusa lassebušeahtas evttohit 200 000 euro soabadankommišuvnna álggaheapmái.

Okta olmmoš lea váidon Čáhcesullos go lea vuodján lobiheamet biillain oktan gálvojorriin.

Kárášjogas lágiduvvojit dán skápma gielladikšundeaivvadeamit, ja vuosttaš deaivvadeamis lea sáhka dovdduin ja sániin mat gullet daidda.

Kárášjoga ráđđealmmái lea fuolas ja evttoha earret eará heaittihit virggiid gokčan dihtii gieldda stuorra eanetgeavaheami.

Bane Nor ii diehtán sii leat rihkkon lága go togastašuvnnain eai leat sámegillii šilttat. Dál lohpidit njulget dán.

Kåven ballá ahte NSR ja Bb eai mieđaše dássádahttinmandáhttaortnegii:

Davvikalohttaálbmoga (NORD) njunuš ballá ahte NSR ja Bb eai manaše mielde rievdadit válgaortnega nu ahte dássádahttinmandáhtat livčče sámediggeválggas, go de šattašii sidjiide heajut dilli go dál lea. – Fápmu sirdašuvašii, ja dasa eai gal mieđit sii, lohká son

Lea vuosttaš geardde go dáidaga ja doaimmaid guorahallet ná máŋggabealagit, čállá Giellagas Instituhta dutkidoavttir preassadieđáhusas.  Doaimmaheaddjit Taarna Valtonen ja Leena Valkeapää, sávvaba, ahte ođđa girji rahpá geainnuid ja inspirere ođđa dutkamušaide.

Fieddara, Lákkonjárgga, Skárfvákki ja Bassevuovddi boazodoallit leat guokte vahkku leamaš dikkis gos dáistalit Statnett vuostá. Boazosámit ballet ahte jiehtanaslinjá duvdila sin eret ealáhusas. Dál lea duopmáriid duohken mearridit lea go konsešuvdna lágalaš.

Risttalaš sálm­mat mat muittuhit luođi, galget seailluhuvvot ja čállot girjái.

Dál leat fas ráhkkanišgoahtime boahtte jagáš UKM:i. Kárášjoga UKM gulahallanolmmoš, John Arvid Johnskareng, sávvá ahte dán jagi lea stuorát beroštupmi musihkkii go maŋemus áiggiid lea leamaš.

Diibmá buohccájedje masá 33 000 norgalačča borasdávddain. Maŋimuš viđa jagis leat borasdávdabuohccit lassánan.

TV-akšuvdna čokkii olles 217,7 miljovnna ruvnno UNICEF bargui veahkehit oahpu addit mánáide geat leat vásihan soađi ja soahpameahttunvuođa. Norgga fylkkain attii Finnmárkku njealjádin eanemus ruđa ássiidlogu vuođul, bajimusas Finnmárkkus lei Ákŋoluovtta gieldda, ja vuolimuš lei Guovdageaidnu gielda.

 Vibeke Larsen ja ráđđelahttu Mariann Wollmann Magga leaba guktot ohcan Sámedikkis oažžut maŋŋábálkká máksot.