– Kvenaid giđđa lea boađi boađi

Norgga kvenasearvvi jođiheaddji giittii Sámedikki ođđajagisártnis go earret eará bidjet sámi ja kvena kulturmuittuid dássálaga.

15:00 Ođđajagimánu 03. beaivi 2017
Ođastuvvon: 04.01.2017 - 09:47

Norgga kvenaid searvvi jođiheaddji Hilja Huru doalai sártni ođđajagimánu 2.beaivvi, mii lea almmuhuvvon Ruijan Kaiku neahttasiiddus.

Sártnis deattuhii Huru ahte leat stuora áššiid olahan mannan jagi. Erenoamážit go ráđđehus deattuha kvenagiela nannema.
– Viimmat lea ráđđehus mearridan álggahit barggu olahit kvenagiela mihtuid. Dat lea ášši mainna mii leat bargan maŋemus 12 jagi go kvenagiella beasai eurohpalaš unnitálbmogiid gielaid searvái, dajai Huru sártnis.

 

Giittii Sámedikki
Kvenasearvvi jođiheaddji giittii Sámedikki ovttasbarggu ovddas maŋemus jagiid, ja go Sámediggi lea ovdal dorjon gáibádusa loktet kvenagiela eurohpalaš unnitálbmogiid gielaid searvái. Huru giittii erenoamážit doarjaga Sámedikkis go bidjet kvena ja sámi kulturmuittuid seamma dássái.

Huru namuhii maid dovddus lávlaga, man Mari Boine lávllui 1985:s, «Alla Hearrá, guhkkin Oslos», ja buohtastahtii kvena ja sámi rahčamuša dan guovtti álbmoga gielaid ovddas.
– Mii fertet ovttas boktit daid alla hearráid ja nissoniid doppe Oslos, go min gielas ja kultuvrras lea alla árvu, ja lea árvun min riikii, Norgii. Lea min doaivva ja stuorimis sávaldat ahte giella eallá min mánáid bokte, go dološ máhttu lea čihkkon gielas. Máhttu man eat goassege ábut massit, logai Huru.

 

Huru muitala ahte ođđa buolva leat oahpahallame kvenagiela, ja giellaprošeavttat kvenaguovlluid mánáidgárddiin, leat bures lihkostuvvamin mánáide oahpahit kvenagiela.
– Porsáŋggus leat kvena mánát ovttas giellabeasis mánáidgárddiin ja ohppet váibmogiela. Dál leat mánát álgán hupmat kvenagiela. Kvena Instituhta ja báikkálaš ovdavázziid bargu buktá bohtosiid.

 

Válddii giela ruovttoluotta
Kvenasearvvi jođiheaddji muitalii maid eará giellanannenprošeavttaid birra. Jođiheaddji muitala ahte 2016 lei jahki mii sutnje persovnnalaččat lea buktán mearkkašumi. Son lávkii guhkes prosessii mas váldá giela ruovttoluotta. Ovttas kvena ráđđeprográmmain UiT bokte, lea váikkuhan ahte son buorebut duostá hupmat kvenagiela almmolaččat, ja lea šaddan álkibun hupmat kvenagiela iežas bearrašiin maid.
– Norgga árktalaš universitehtas leat kvenaoahppit gulahallan sierra giellaofelaččaiguin geaiguin sáhtii hupmat kvenagiela. Dát prošeakta lea dahkan ahte mus lei iežan persovnnalaš oavdudahku: jahki 2016 lei jahki go vuosttaš geardde hupmen iežan áhčiin kvenagillii. Ii leat álki munnje leamaš váldit dán lávkki, muitala Huru.

 

Giittii vuoras kvenaid
Hilja Huru giittii vuorasolbmuid loahpas iežas sártnis, ja deattuhii ahte sii ledje dehálaččat giela ja kultuvrra ealáskahttimis nuorat buolvvaide. Huru muittuhii vel loahpas kvena girječálli sániid gos kvena kultuvrras lea doaivva.
– Vuorrasat sáhttet láidestit min ruovttoluotta gillii ja kultuvrii. Nu go Alf Inge Nilsen-Børsskog dajai: Min doaivva lea gielas ja kultuvrras. Jieŋa vuolde johtá čáhci jogas mas lea doaivva. Dat boahtá, kvena giđđa lea boahtime, dajai Hilja Huru loahpas.

 

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Ođđasat

På forsiden nå

550 olbmo Norggas sorbmejit iežaset juohke jagi. 75 proseantta sis leat almmáiolbmot. Dál čájehuvvo ahte dearvvašvuođaiskkadeapmi militearasešuvnnas sáhttá čielggadit geat sii leat.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:27 Suoidnemánu 23. beaivi 2017

Politiijat leat dutkame vejolaš cahkkehemiid, guovtti barttas Gáivuonas, Romssas.

Almmuhuvvon odne, dii. 12:19 Suoidnemánu 23. beaivi 2017

Reastaluvvamat ealáhusain leat njiedjan 5,6 proseanttain diimmá jagi ektui. Dattege leat bággoheaitimat lassánan 14,3 proseanttain.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:01 Suoidnemánu 23. beaivi 2017

Verddečiekčamiid finála vuoitti mearriduvvui maŋŋel gelddolaš ráŋggáštusčievččasteami gaskkal Sáivuomi siidda ja Skuohttanjárgga dievdoluohkás. Nissoniid luohkás vuoitte ges Ráisanieiddat. Geahča video:

Almmuhuvvon ikte, dii. 20:32 Suoidnemánu 22. beaivi 2017

Verddečiekčamiid leat unnon joavkut ja lágideaddjit oidnet hástalussan buolva molsuma mii čiekčamiin dál dáhpáhuvvo, ja áigot ain geahččalit nuorat olbmuid geasuhit searvat.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:45 Suoidnemánu 22. beaivi 2017

Stuorra sámi álgoálbmot risttalaš konferánssa lágiduvvo Lákšjogas Deanus ja leat sullii 700 olbmo geat oassálastet konferánsii. Lágideaddji Arild Måsø lohká soai eaba gal vuollánan eamidiinnis Ragnhildain, vaikke vuosttaš jagi bohte dušše 12 olbmo konferánsii. Dál njeallje jagi maŋŋá soai leaba ge lihkostuvvan doaluiguin.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:02 Suoidnemánu 22. beaivi 2017

Sámedikki doaibmi presideanta Mariann Wollmann Magga čállá suoidnemánu 22. beaivvi leat dáhtoniin man ii goassege vajálduhte.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:33 Suoidnemánu 22. beaivi 2017

Gottii stuorraluosaid.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:54 Suoidnemánu 22. beaivi 2017

Namma: Anna Nedrejord

Ahki: 17

Guovlu: Kárášjohka

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:21 Suoidnemánu 22. beaivi 2017

Álttás galget muittašit dán lossa ja váivves dáhpáhusa mii dáhpáhuvai Oslos ja Utøyas guhtta jagi áige.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:15 Suoidnemánu 22. beaivi 2017

Máŋgga sajis Norggas dárbbahit politiijat earáin veahki go lihkohisvuođat gevvet mearas. Politiijadirektoráhta mieđiha ahte sis lea heitot dilli go lea sáhka beassat lihkohisvuođaide mearas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:20 Suoidnemánu 22. beaivi 2017
20:38 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Návvutnii rahppo dán čavčča sámi giellaguovddáš. Prošeaktajođiheaddji Ragnhild Enoksen illuda, go son jáhkká dat sáhttá leahkit oassin sámegiela ealáskahttimis riddoguovllus.

17:22 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Máilmmi buoremus guođohanbeatnaga namma lea Gin, ja lea Norggas. Nederlánddas lei guođohanbeatnagiid máilmmimeašttirgilvu, masa serve 250 beatnaga.

17:37 Suoidnemánu 21. beaivi 2017