Ávvira vuorkágovva

Nancy Charlotte Porsanger Anti - Guovddášbellodaga 2. evttohas Nuortaguovllu válgabiirres

13:29 Borgemánu 18. beaivi 2017
Ođastuvvon: 01.09.2017 - 09:26

Válgabiire: Nuortaguovlu

Bellodat: Guovddášbellodat

Namma: Nancy Charlotte Porsanger Anti

Ahki: 39

Siviiladilli: Náitalan

 

 

Bargu ja oahppu

 

Maid don barggat dál ja makkár barggut leat dus ovdal leamašan? Makkár oahppu lea dus?

 

– Boazodoaluin ja dulkan.

 

Eatnigiella/ giella

 

– Sámegiella, muhto hálddašan dárogiela maid.

 

 

Politihkalaš duogáš

 

Guđiid bellodagaid leat don ovddastan? Leat go leamašan sámediggeáirras?

 

– Duogáš NBR ealáhuspolitihkas 1994 rájes, bellodatpolitihkka 2010 rájes. Lean leamaš várreáirras Sámedikkis áigái. Lean leamaš gielddastivraáirras 2012 rájes 2016 rádjái. Lean maid leamaš Sámi prográmmaráđi jođiheaddji njeallje jagi.

 

 

Váibmoáššit

 

Makkár áššiide áiggut bidjat fokusa?

 

– Guovllupolitihkka, sámegiella ja vuođđoealáhusat.

 

Mii lea du mielas eanemus hástaleaddjin maid Sámediggi ferte čoavdit čuovvovaš áigodagas?

 

– Iežas ovddas gal lea beaggin ja viidásit legitimitehta. Sámi álbmoga ovddas duođas rahčat min vuoigatvuođaid ovddas márkanfámuid vuostá.

 

Čilge manne/manne eai galggaše minerála- ja ruvkefitnodagat oažžut lobi ásahit ja álggahit doaimmaid sámi guovlluin?

 

– Ruvkedoaibma lea oanehisáiggi vuoitu mii dagaha dárbbadeaddji servodaga ja stuora luonddusisabahkkemiid. Min buolvvas lea nu olu ahte ruskkat čoggojit badjeloaivve, vejolaš divrras minerálat ožžot leat eatnamis boahttevaš buolvvaide geain sihkkarit lea váddásit áigi go mis. Sámi kultuvra ja ealáhusat leat garra deattu vuolde ahte mii eat sáhte oaffaruššat dan ruvkedoaimmaid dihte.

 

Čilge doaibmá go dálá boazodoallopolitihkka vai ii. Mii šaddá deháleamos ášši mii guoská boazodollui čuovvovaš áigodagas?

 

– Boazodoallolága revideren. Boraspirelogu unnidit. Lassi boazodoallogelbbolašvuođa álbmogii ja boazodoalu fágagelbbolašvuođa oažžut dohkálažžan. Dál lea nu ahte boazodoalu cealkámuš ipmirduvvo eanet sátnevuorrun go fágalaš čilgehussan.

 

Eanandoallu, maid sáhttá Sámediggi dahkat sihkkarastin dihte ahte nuorat sáhttet joatkit ealáhusas / álggahit ealáhussii?

 

– Sihkkarastit guohtuneatnamiid, álggahandoarjaga, boraspirelogu unnidit, sihkkarastit lagas meieriija, njuovahaga ja šibitdoaktáriid.

 

Mii lea dat stuorámus hástalus guolástusealáhusas Sámis? Maid sáhttá Sámediggi dahkat nu ahte dat unnimus doalut maid sáhttet birgejumi viežžat guolásteamis?

 

– Guolleresurssat galget gullat olbmuide eai ge galgga sáhttit ostot eret. Unna fatnasaččat fertejit oažžut friddja oagguma, nuorat galget oažžut álggahaneriid ja doarjaga fanasoastimii, rusttegat mat reidejit guoli vai dienas lassána ja buorida báikkálaš gálvojođu.

 

Sámegielat, movt berre Sámediggi láhčit dili nu ahte nannejuvvojit čuovvovaš áigodagas?

 

– Eanet oahpaheddjiid ja buoret oahpponeavvuid. Okta hástalus lea ahte ohppiin leat nu iešguđetlágan gielladuogážat, mu mielas lea dárbbašlaš oažžut eanet oahpaheddjiid sámegieloahpahussii vai sáhttet addit differensierejuvvon oahpahusa vai mánát, geain sámegiella lea vuosttašgiellan, maid besset ovdánahttit iežaset giela seammás besset sii, geain ii leat dat, oahppat giela. Dál dávjá leat sii seamma luohkás gos dušše lea okta oahpaheaddji. Mánáidgárddiin galget giellaveahkkebargit, mánáidgárdi lea hirbmat dehálaš giellaoahpahussii. Eambbo sámegiel mediat, maiddái sosiála vuogádagain.

 

Makkár ođđa bargosajiid lea dehálaš vuoruhit čuovvovaš áigodagas?

 

– Sámegielat dearvvašvuođa- ja oahpahusbargiid, dutkan sámi perspektiivvas, sámi kulturgaskkusteapmi, lotnolasealáhus mas vuolgga lea vuođđoealáhusain.

 

Guhte ášši lea čuohcan dutnje eanemusat ja manne?

 

– Eanemusat čuohcá vašši báhtareddjiid vuostá, árgabeaivvis čuhcet boazodollui guoskevaš áššit, ja buot positiivvaleamos lea dál ahte mii bisuhit giliskuvlla ovtta jagi vel, go oktasašskuvla Ohcejogain mearkkaša nu olu gillái ja sámegillii, Suoma ja Norgga oahppit ovttas jávkadit olu norvagismma ja «pikku-kakku» giela, seammás šaddá lunddolažžan ja ovttasjođiheaddji oktasaš Sámis.

 

 

Beroštumit

 

Makkár astoáigedoaimmat leat dus?

 

– Musihkka, mánáidvaláštallan ja mátkkoštit.

 

Mii lea dat stuorámus man leat vásihan eallimis?

 

– Oažžut mánáid.

 

Maid dagat go áiggut vuoiŋŋastit?

 

– Hárjehalan.

 

Gii lea du stuorámus ovdagovva ja manne?

 

– Váttes gažaldat, jurddahalan sin birra geat leat rahčan seailluhit boazodoalu ja Sámi áiggiid čađa, muđui eaŋkilolbmot árgabeaivvis geat bidjet iežaset návccaid searvevuhtii, in hálit gal namuhit ovttage nama.

På forsiden nå

Kárášjoga penšunistasearvi lea hirpmástuvvan Marit Mathisdatter Anti áššái gos daddjo ahte su isit šaddá velggolažžan 2700 ruvnno mánnui maŋŋá go buot rehkegat leat mákson. Penšunistasearvvis lea čoahkkin vuossárgga, gos áigot ságastallat ja gávdnat čovdosii mo sáhttet veahkehit boarrásiid Kárášjoga gielddas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:24 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Go ođđa Eurohpágeaidnu gaskal Girkonjárgga ja Murmánskka rahppo boahtte vahkus, de galget guokte bisma buressivdnidit dan geainnu. Davvi álbmogis leat oskumeanut hui nannos, muitala ekspearta.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:30 Čakčamánu 21. beaivi 2017
Álttá, Hámmárfeastta ja Guovdageainnu ássit deaivvadedje Luvddiidčohkas:

Duohta dološ fearánat muita­luvvo várrečohkas Beaskáđđasa Luvddiidčohkas, gos lea várddus nu lulás go Rássegál­várrái ja nu davás go Álttá alimus váriide.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:11 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Álbmot čájehii garra vuostemiela bieggamillopárkka huksenplánaide davábealde Rástegáissá Sirpmá álbmotčoahkkimis. Kárášjoga sátnejođiheaddji maiddái lei boahtán bealuštit dan čuođi bargosaji maid ballet massit jus dát bieggamillopárkka ásahuvvo.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:28 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Riddu Riđđu Festivála AS lea ožžon vihtta čuoggá go leat rihkkon alkoholaláhkaásahusa dán jagáš festiválas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:23 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Romssa suohkanis leamaš dáhpi TV-akšuvdnii addit ovtta ruvnnu juohke suohkanássi nammii, muhto dán jagi leat mearridan lasihit doarjaga ja skeŋket 100.000 ruvnnu.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:02 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Meahcceguovddáža ásaheami bargu lávke viidáset vuođđudeami guvlui, ja ohcet ruhtadeami ­guovddážii.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:18 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Politiijat leat loahpahan ohcama dán vuoro, go ii leat šat doaivva gávdnat Odd Henry Lahm eallinaga.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:48 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Suohkaniid mánáidgárddiin lea eanet jávkan go eará fidnosurggiin. 2016:s lei 12,5 proseantta jávkan, čájehit KS logut.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:58 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Smávva bellodagat, mat eai beassan ovttain ge áirasiin Sámediggái, ožžo nubbin eanemus jienaid sámediggeválggas. – Dat jienat leat duohtavuođas mannan duššái, dego njuolggut bálkestuvvon ruskalihttái, lohká servodatberošteaddji.

15:07 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Lávvordateahkedis galgá leamaš biila Odd Henry Lahm viesu olggobealde Sieiddás. Politiijat ohcalit dál biilavuoddji.

13:29 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Norgga bargo- ja čálgoetáhta NAV šaddá eanet mobiila ja galgá geavaheddjiide láhčit buoret bálvalusaid.

13:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Mállásat leat menddo árrat dearvvasvuođaguovddážiin miehtá Norgga ja dat leat dagahan iešguđetlágan váttisvuođaid, dego váilevaš biebmama. Porsáŋggu gielda rievdadii boradanáiggiid čakčamánu 19. beaivvi, ja Kárášjoga gielda dieđiha sii maiddái áigot dan dahkat farggamusat.

11:36 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Kárášjoga gielda biehtta­la ahte sis leat guokte­nuppelogis vuordimin saji buhcciidruktui.

09:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017