Mikkel Eskil Mikkelsen. NSR preassagovva: Marie Louise Somby

Mikkel Eskil Mikkelsen – NSR vuosttaš­evttohas Viesttar­mearas

NRK Sápmi ja Ávvir leaba bivdán listtonjunnošiid geat oassálastet sámedikkeválggaide 2017, vástidit moadde gažaldaga iežas birra. Dá lea okta kandidáhtain:

14:07 Borgemánu 14. beaivi 2017
Ođastuvvon: 01.09.2017 - 13:20

Válgabiire: Viesttarmearra

Bellodat: Norgga Sámiid Riikkasearvi

Namma: Mikkel Eskil Andre Mikkelsen

Ahki: 28

Siviiladilli: Singel

Eatnigiella/giella: Julevsámegiella

 

Beroštumit:

Makkár astoáigedoaimmat leat dus?

– Duodji, hárjehallan ja koara.

 

Mii lea dat stuorámus maid leat vásihan eallimis?

– Váttes gažaldat, muhto jáhkán ahte ávvuvahkku Tråante 2017 boahtá bajás listtus, ja erenoamážit ođđa áltára rahpan Nidarosdomenis.

 

Maid dagat go áiggut vuoiŋŋastit?

– De gal lávllun hui olu, muđui ferten várrái vuolgit ja dakkár báikái gos lea buorre várdádit. Muđui gal láven geahččat tv-ráiddu dahje filmma go duddjon.

 

Gii lea du stuorámus ovdagovva ja manne?

– Mu stuorámus ovdagovat leat sii geat leat rahčan sámegiela ja kultuvrra ovddas. Erenoamážit sii guđet álggahedje sámi mánáidgárddi Ájluovttas 90-logus. Sii vuosttaldedje oallugiid ja adde munnje giela ja oadjebas bajásšaddama Divttasvuonas. Mus lea nu olu man ovddas sáhtášin sin giitit.

 

Bargu ja oahppu

Maid don barggat dál ja makkár barggut leat dus ovdal leamašan? Makkár oahppu lea dus?

– Mun lean oahppan girkomusihkar NTNU:s. Mastergráda musihkadieđas UiO:s. Davvi Universitehtas lean lohkán Julevsámegiela. Dál lean kantor virggis Divttasvuonas.

 

Politihkalaš duogáš

Makkár bellodagaid leat don ovddastan? Leatgo leamašan sámediggeáirras?

– Mun jođihan Sálto sámesiebrre, báikkálašsearvi NSR vuolde. Mun in leat ovdal leamaš sámediggeáirras. Lassin lean vel nubbijođiheaddji Sámi girkoráđis.

 

Váibmoáššit

Makkár áššiide áiggut bidjat fokusa?

– Munnje leat guovddáš áššit giella ja dearvvašvuohta. Mun áiggun oažžut sadjái sámi dearvvašvuođaguovddáža Divttasvuonas/Hápmirii. Áiggun maid bargat oažžut giellatjiehppe-virggiid sámi mánáidgárddiide mat leat jo ásahuvvon. Lassin áiggun vel ahte sámi kultuvra galgá šaddat stuorát oassi Norggas, dás leat gávpogat guovddážis. Sámi deaivvadanbáikkit fertejit ásahuvvot, muhto maiddái galbbat leat dehálačča. Mun áiggun bargat dan ala ahte Bådåddjui ásahuvvo sámi giellaguovddáš, mii dagaha sámi kultuvrra stuorát oassin gávpotgovas ja lea mielde lokteme gielaid regiovnnas.

 

Mii lea du mielas eanemus hástaleaddjin maid Sámediggi ferte čoavdit čuovvovaš áigodagas?

– Áibbas čielgasit leat vuoigatvuođagažaldagat ja areálagažaldagat. Sámi beroštumit deaivvadit bieggamilluiguin ja ruvkedoaimmaiguin.

 

Čilge manne/manne eai galggašii minerála- ja ruvkefitnodagat oažžut lobi ásahit ja álggahit doaimmaid sámi guovlluin?

– Dasa leat máŋga ákka. Okta ágga lea dat «ruoná molsun» mii dál dahpahuvvá máilmmis, de fertet mii áŋgiruššat ođasmahtti resurssaide. Okta ágga masa buohkat guorrasit lea ahte dákkár fitnodagat beare dávjá dagahit soabatmeahttunvuođa juo ásahuvvon ja árbevirolaš ealáhusaiguin nu go earret eará boazodoaluin ja guolástemiin ja danin ferte minerálaláhka rievdaduvvot nu ahte láhkaortnegii boahtá oassin ahte guoskevaš beliin lea riekti dohkkehit dahje biehttalit doaimmaid.  

 

Čilge doaibmá go dálá boazodoallopolitihkka vai ii. Mii šaddá deháleamos ášši mii guoská boazodollui čuovvovaš áigodagas?

– Boazodoallu deaivvada máŋggain hástalusain go mis lea stuorraservodat mas dávjá leat eará árvvoštallamat go sis geat leat boazodoalus. Boazodoallu ferte leat guovddáš oassi servodatplánemis ovddasguvlui, go deaivvadit areálagáibideaddji sisabahkkemiin. Áiggun vel namuhit boasttuvuođa láhkaortnegis boazodoalu ja eará šibihiid gaskkas. Otná beaivvi lea eanaeaiggáda ovddasvástádus doalahit šibihiid eret priváhta eatnamiin, muhto boazu gal lea dušše boazodoalli ovddasvástádus ja eanaeaiggádis ii leat seamma ovddasvástádus bohccuide go šibihiidda. Muđui gillá boazodoallu boraspirenáliin mii dagaha stuorra vahágiid ja ášši berrešii čuovvoluvvot garrasit boraspirepolitihkain.

 

Eanandoallu, maid sáhttá Sámediggi dahkat sihkkarastin dihte ahte nuorat sáhttet joatkit/ álgit ealáhusain?

– NSR áiggošii fas ásahit doarjaga sámi ja árktalaš eanandollui eanandoallošiehtadusas. Lea maid dehálaš ahte lea vejolaš ruđalaš doarjaga addit aittoálgi nuoraide.

 

Mii lea dat stuorámus hástalus guolástanealáhusas Sámis? Maid sáhttá Sámediggi dahkat nu ahte dat unnimus doalut maid sáhttet birgejumi viežžat guolásteamis?

– Eriidjuohkin stuora áhpenuohtásteddjiid ja riddoguolásteddjiid gaskkas, ja riddoguolásteaddjit dat bártidit dán gilvaleamis. Sámediggi ferte boahtte áigodagas oččodit Riddoguolástuslávdegotti áššeguottu ođđasit meannuduvvot.

 

Sámegielat, movt berre Sámediggi láhčit dili nu ahte nannejuvvojit čuovvovaš áigodagas?

– Mis lea buorre vuođđodokumeantta giellaealáskahttimii Váibmogiella NÁČ:s gos máŋga buori doaimma leat ráhkaduvvon. Nu ferte láhkaortnet rievdat ja sámi giellaáittardeaddji ferte ásahuvvot. Dát sáhttá geavvat Sámedikki bealis. Muđui ferte maid Sámediggi addit vejolašvuođa láhčit dili nu ahte báikkálaš giellaprošeavttat besset stuorrut ja ožžot ovdánahttin vejolašvuođaid. Buorit ovdamearkkat leat prošeavttat «rádnastallam» ja «Nuoraj-TV» gos ovttaskas olbmot leat álggahan prošeavttaid ja idéaid ja leat lihkostuvvan daiguin. Dát buolli searat fertejit deaivvadit dakkár sámedikkiin mii lea sin bealde ja mii sáhttá váikkuhit vai idéat besset viidut ja vásáhusat lávdat miehtá Sámi. Seammás ferte áŋgiruššat giellaealáskahttinbargguin mii doaibmá ja čuovvu gievrras giellamodealla.

 

Makkár ođđa bargosajiid lea dehálaš vuoruhit čuovvovaš áigodagas?

– Servodatperspektiivvas ferte áŋgiruššat viidát iešguđet bargosajiin. Aŋkke áiggun mun namuhit vuođđoealáhusaid ja «gründer»ealáhusaid erenoamáš dehálažžan. Galgá leat sadji ovdamearkka dihte guolásteapmái, eanandollui ja boazodollui seammás go ođđa guoddevaš, grundervuođđuduvvon bargosajit maid besset ovdánit.

 

Guhte ášši lea čuohcan dutnje eanemusat ja manne?

– Divttasvuona-ášši. Olbmuid persovnnalaš muitalusat dat leat čuohcan munnje. Ollu lossa ja dehálaš vásáhusat maid mii fertet gullat. Jus mii geahččat Divttasvuona-ášši stuorábun, de mun oainnán dan álgun boahttevaš duohtavuođa- ja seanadanbarggus. Oallugat leat muitalan iežaset duohtavuođas. Dál fertet váldit dáid duohtavuođaid duođalažžan ja bargat viidásit soabademiin vaii sáhttit hábmet buori servodaga gos Divttasvuona-ášši ii beasa negatiivvalaččat báidnit servvodaga boahtteáiggis.

 

 

På forsiden nå

Kárášjoga penšunistasearvi lea hirpmástuvvan Marit Mathisdatter Anti áššái gos daddjo ahte su isit šaddá velggolažžan 2700 ruvnno mánnui maŋŋá go buot rehkegat leat mákson. Penšunistasearvvis lea čoahkkin vuossárgga, gos áigot ságastallat ja gávdnat čovdosii mo sáhttet veahkehit boarrásiid Kárášjoga gielddas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:24 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Go ođđa Eurohpágeaidnu gaskal Girkonjárgga ja Murmánskka rahppo boahtte vahkus, de galget guokte bisma buressivdnidit dan geainnu. Davvi álbmogis leat oskumeanut hui nannos, muitala ekspearta.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:30 Čakčamánu 21. beaivi 2017
Álttá, Hámmárfeastta ja Guovdageainnu ássit deaivvadedje Luvddiidčohkas:

Duohta dološ fearánat muita­luvvo várrečohkas Beaskáđđasa Luvddiidčohkas, gos lea várddus nu lulás go Rássegál­várrái ja nu davás go Álttá alimus váriide.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:11 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Álbmot čájehii garra vuostemiela bieggamillopárkka huksenplánaide davábealde Rástegáissá Sirpmá álbmotčoahkkimis. Kárášjoga sátnejođiheaddji maiddái lei boahtán bealuštit dan čuođi bargosaji maid ballet massit jus dát bieggamillopárkka ásahuvvo.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:28 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Riddu Riđđu Festivála AS lea ožžon vihtta čuoggá go leat rihkkon alkoholaláhkaásahusa dán jagáš festiválas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:23 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Romssa suohkanis leamaš dáhpi TV-akšuvdnii addit ovtta ruvnnu juohke suohkanássi nammii, muhto dán jagi leat mearridan lasihit doarjaga ja skeŋket 100.000 ruvnnu.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:02 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Meahcceguovddáža ásaheami bargu lávke viidáset vuođđudeami guvlui, ja ohcet ruhtadeami ­guovddážii.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:18 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Politiijat leat loahpahan ohcama dán vuoro, go ii leat šat doaivva gávdnat Odd Henry Lahm eallinaga.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:48 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Suohkaniid mánáidgárddiin lea eanet jávkan go eará fidnosurggiin. 2016:s lei 12,5 proseantta jávkan, čájehit KS logut.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:58 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Smávva bellodagat, mat eai beassan ovttain ge áirasiin Sámediggái, ožžo nubbin eanemus jienaid sámediggeválggas. – Dat jienat leat duohtavuođas mannan duššái, dego njuolggut bálkestuvvon ruskalihttái, lohká servodatberošteaddji.

15:07 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Lávvordateahkedis galgá leamaš biila Odd Henry Lahm viesu olggobealde Sieiddás. Politiijat ohcalit dál biilavuoddji.

13:29 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Norgga bargo- ja čálgoetáhta NAV šaddá eanet mobiila ja galgá geavaheddjiide láhčit buoret bálvalusaid.

13:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Mállásat leat menddo árrat dearvvasvuođaguovddážiin miehtá Norgga ja dat leat dagahan iešguđetlágan váttisvuođaid, dego váilevaš biebmama. Porsáŋggu gielda rievdadii boradanáiggiid čakčamánu 19. beaivvi, ja Kárášjoga gielda dieđiha sii maiddái áigot dan dahkat farggamusat.

11:36 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Kárášjoga gielda biehtta­la ahte sis leat guokte­nuppelogis vuordimin saji buhcciidruktui.

09:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017