Álgoálbmot nuorat isket sieđgga oavssi maŋŋel logaldallama sieđgga birra Sámi allaskuvlla Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas.

– Sieđga lea suovastuhttimii buoremus

Dutki lohká sápmelaččaid suovastuhttinvuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

10:19 Čakčamánu 26. beaivi 2015

Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas logaldalai biokemiija, magisttar ja ednologa Astrid Riddervold logaldalai Skype bokte Sámi Allaskuvlii ja muitalii ahte sápmelaččaid suovastuhttin vuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

– Go mun oidnen ja bessen vásihit suovastuhttima go ledjen sápmelaččaid luhtte,  de dovden ahte dolas lea njálgga hádja ja ii muosehuhtte, čilge Astrid Riddervold.

Son lea miehta leamaš ja dutkan dološ árbevieruid mat gusket ribadeabmái gos bakteriijat leat mielde.

– Sámiid málle mielde suovastuhttit eai dagat borasdávdda, das eai leat nu gohčoduvvon PHA stoffat, muhto buorit ávdnasat.

Nu čilgii  Riddervold gii lea dutkan ávdnasiid ja stoffaid kemiijalaččat.

 

Dološ vuogi mielde

Logaldallamis bođii ovdan ahte sieđga mii šaddá jeakkis ja lea njuoskkas lea buoremus, stuorát sieđggaid galggaše loggut nu ahte bárku ja beassi ii leat šat das, de biergu ii gožuduvvo. Goahccemuorain lea bihkka, mii ii leat buorre.

– Mun ohppen ođđasa dan birra ahte sieđga lea buot buoremus go mii leat nuortta bealde geavahan reatkkáid, dadjá John Henrik Eira, allaskuvlla lektor. 

– Ovddeš olbmot láveje ge loaggut bessiid ovdalgo bidje dollii, čilge Eira, ja dadjá ahte dát addá ipmárdusa ahte leat ollu bealit suovastuhttimis maid eat leat dieđalaččat guorahallon vel.

 

Ribadeapmi ja bakteriijat

Astrid Riddervold dadjá doppe leat olu áššit mat eai leat guorahallojuvvon dego bakteriijaid ektui.

– Mun in dieđe makkár bakteriijat doppe šaddet go bierggu diktá orrut, dadjá son, daid son ii leat guorahallan.

 

Giella čilget 

Karen Marie Eira Buljo muitala ahte sámegielas lea giella čilget movt biergu riibá ja ahte das leat máŋga ceahki.

– Go biergu lea suovastuvvon ja šaddá orrut moadde beaivve nu máhkaš lávus diktá heaŋgat čakčat, dalle dat muovastuvvo, njivli álga, muovastuvvon cuoccaid sáhttá čuohppat eret, čilge árbediehttii, ja joatká muitalit ahte mannjelaš biergu riebaga go biergu orru njálkkas ja lea njivlon, loahpas dat guohppu. Karen Marie Eira Buljo mielas lea buorre go dakkár dieđut almmustuvvet.

 

 

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Magasiidna

På forsiden nå

Almmuhuvvon ikte, dii. 16:04 Borgemánu 17. beaivi 2017

Sámi mánáin ja ohppiin leat nu boares oahpponeavvut ahte eai ollašuhte oahppoplána gáibá­dusaid. Olu jagiid leat oahpaheaddjit ieža gártan buvttadit dohkálaš oahpponeavvuid. Sámi oahpa­husfierpmádat oaivvilda ahte lea áigi geahčadit buvttadanvuogádaga vai oahpponeavvobuvttadeapmi šattašii njuovžileabbon.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:00 Borgemánu 17. beaivi 2017

Vaikko Statskog lea divodan máŋga bartta geasset, de dieđihit sii ahte dan dihte leat láigohan seamma ollu barttaid go diimmá geasi, vaikko soames barttat ledje gitta. Dál rahpasa vel okta barta olbmuide.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:29 Borgemánu 17. beaivi 2017

Nuorttabealde ráji, Ahkkánjárgga lahka, Loktačohkka várrestašuvnnas Ruoŧas, lea borgan mannan ija.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:20 Borgemánu 17. beaivi 2017

– Vihtaniid áicamat čujuhit dan guvlui ahte lihkohisvuohta dáhpáhuvai geaidnorasttildanbáikki alde, muitala Guovdageainnu politiija Anita Vasara.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:36 Borgemánu 17. beaivi 2017

Politiijat galget bissehan dievddu geas lei beare leahttu biillain.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:43 Borgemánu 17. beaivi 2017

Geahččit jáhkke ahte Nordlys IL galggai vuoitit spábbačiekčangilvvu ja šaddat duoddara searran, muhto Guovdageainnu spábbačiekčanjoavku surgehii sin ja čikče dássálaga Nordlysain. 

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:57 Borgemánu 17. beaivi 2017
SÁPMI PRIDE JA IJAHIS IDJA DÁN VAHKKOLOAHPA:

Sihke Sápmi Pride ja Ijahis Idja festivála čohkke olbmuid Anárii dán vahkkoloahpa. Sápmi Pride -lágideaddjit illudit go Pride doalut leat vuosttaš geardde Suoma beal Sámis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:27 Borgemánu 17. beaivi 2017

Árjja vuosttaškandidáhta Viesttarmeara válgabiirres, Ronald Kvernmo, oaivvilda boazodoalloháldda­šeami galggašii sirdit Fylkkamánnis ja Eanandoallo­direktoráhtas Sámediggái.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:36 Borgemánu 17. beaivi 2017

UiT Norgga Árktalaš universitehtas eai leamaš goassege nu olu oahpaheddjiidstudeanttat go dán jagi. Norggas vásihit eará oahppobáikkit ahte beroštupmi njiedjá oahpaheddjiidohppui.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:42 Borgemánu 17. beaivi 2017
Nieiddaš vuddjon Guovdageainnus:

Nieiddaš, gii vuddjui gaskavahku sullii 15:00 áigge Guovdageainnus, lea dolvojuvvon helikopteriin UNN buohccivissui Romsii.

15:31 Borgemánu 16. beaivi 2017

Ohcejohkii leat dál čoahkkanan Deanočázádaga guolástanvuoigatvuođalaččat ságastallat movt galget viidáseappot bargat soahpamušain maid eai dohkket.

15:20 Borgemánu 16. beaivi 2017

Sámeálbmot Bellodat álggahii maŋŋebárgga válgga­bargguid Kárášjogas, márkanguovddážis. John Henrik Eira, gii lea vuosttaševttohas Ávjovári válga­biirres, muitala bellodaga deháleamos oainnuid.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:48 Borgemánu 17. beaivi 2017

Vujii 127km/d 90-rájis. Dál leat politiiját váidán dievddu.

15:28 Borgemánu 16. beaivi 2017