Álgoálbmot nuorat isket sieđgga oavssi maŋŋel logaldallama sieđgga birra Sámi allaskuvlla Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas.

– Sieđga lea suovastuhttimii buoremus

Dutki lohká sápmelaččaid suovastuhttinvuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

10:19 Čakčamánu 26. beaivi 2015

Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas logaldalai biokemiija, magisttar ja ednologa Astrid Riddervold logaldalai Skype bokte Sámi Allaskuvlii ja muitalii ahte sápmelaččaid suovastuhttin vuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

– Go mun oidnen ja bessen vásihit suovastuhttima go ledjen sápmelaččaid luhtte,  de dovden ahte dolas lea njálgga hádja ja ii muosehuhtte, čilge Astrid Riddervold.

Son lea miehta leamaš ja dutkan dološ árbevieruid mat gusket ribadeabmái gos bakteriijat leat mielde.

– Sámiid málle mielde suovastuhttit eai dagat borasdávdda, das eai leat nu gohčoduvvon PHA stoffat, muhto buorit ávdnasat.

Nu čilgii  Riddervold gii lea dutkan ávdnasiid ja stoffaid kemiijalaččat.

 

Dološ vuogi mielde

Logaldallamis bođii ovdan ahte sieđga mii šaddá jeakkis ja lea njuoskkas lea buoremus, stuorát sieđggaid galggaše loggut nu ahte bárku ja beassi ii leat šat das, de biergu ii gožuduvvo. Goahccemuorain lea bihkka, mii ii leat buorre.

– Mun ohppen ođđasa dan birra ahte sieđga lea buot buoremus go mii leat nuortta bealde geavahan reatkkáid, dadjá John Henrik Eira, allaskuvlla lektor. 

– Ovddeš olbmot láveje ge loaggut bessiid ovdalgo bidje dollii, čilge Eira, ja dadjá ahte dát addá ipmárdusa ahte leat ollu bealit suovastuhttimis maid eat leat dieđalaččat guorahallon vel.

 

Ribadeapmi ja bakteriijat

Astrid Riddervold dadjá doppe leat olu áššit mat eai leat guorahallojuvvon dego bakteriijaid ektui.

– Mun in dieđe makkár bakteriijat doppe šaddet go bierggu diktá orrut, dadjá son, daid son ii leat guorahallan.

 

Giella čilget 

Karen Marie Eira Buljo muitala ahte sámegielas lea giella čilget movt biergu riibá ja ahte das leat máŋga ceahki.

– Go biergu lea suovastuvvon ja šaddá orrut moadde beaivve nu máhkaš lávus diktá heaŋgat čakčat, dalle dat muovastuvvo, njivli álga, muovastuvvon cuoccaid sáhttá čuohppat eret, čilge árbediehttii, ja joatká muitalit ahte mannjelaš biergu riebaga go biergu orru njálkkas ja lea njivlon, loahpas dat guohppu. Karen Marie Eira Buljo mielas lea buorre go dakkár dieđut almmustuvvet.

 

 

Fáddásánit
Magasiidna

På forsiden nå

Lea badjel mánu áigi go politiijat burge ovtta dálu Sis-Finnmárkkus, ja duoguštedje goallosjorri dievva biergguid, maid jáhkket leamen sarvva biergun. Liikká eai vuos atte dieđuid eambbo ášši birra, muhto Ávviris leat dieđut ášši birra.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:35 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Ovttajienalaš lávdegoddi nammadii Guovdageainnu joavkku johtolatsihkarvuođabálkkašumi vuoitin.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:11 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Liseansabivddus besse njeallje guovžža báhčit.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:21 Golggotmánu 17. beaivi 2017

SKAM-beakkálmas Ulrikke Falch bealušta sin geat leat loavkašuvvan dainna go Norgga ruhtadanministtar lei coggan indiána-lágan gárvvuid. Keskitalo lea giitevaš go beakkálmasat váldet su beali áššis.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:59 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Dán jagi guđa álgománus dušše 49 olbmo johtolatlihkohisvuođain. Oktiibuot registrerejuvvojedje masá 2000 lihkohisvuođa Norgga geainnuin, 279 olbmo roasmmohuvve garrasit dáid lihkohisvuođain.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:38 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Njávdámis Mátta-Várjjagis leat politiijat ožžon dieđu galbmon olbmá birra. Son lea leamaš olgun sotnabeaivvi rájes.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:26 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Joddu-prošeakta, man Deanu gielda čađaha ovttas Kárášjoga gielddain, galgá leat veahkkin gádjut Deanočázádaga áitojuvvon luosa, dutkanmateriála háhkama ja diehtojuohkima bokte, ja maid dutkiid ja guovlluolbmuid ságastallamiid bokte. Dál ohcet bargi Kárášjogas.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:59 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Statnett áigu guorahallat sáhttet go gáiccat veahkkin čorget elfápmolinjjáid vuolde.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:35 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Son guhte lea váldoolmmoš áššis galgá leat boazobargi, ja lea áššáskuhtton goddán golbma guovžža ja golbma albasa.

Almmuhuvvon odne, dii. 08:52 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Eurohpá parlameanta geigii Sámi Soster searvái Eurohpá álbmotlahttu­bálkkašumi Brysselis. – Movttiidahttá searvvi bargat ain eanet sámiid ovdii, dadjá Ristenrauna Magga.

Almmuhuvvon odne, dii. 08:31 Golggotmánu 17. beaivi 2017

Eanaš sámi suohkanat eai olat oažžut bálká- ja haddegoargŋuma ráđđehusa friijatienasjuolludeamis. – Beare heittot, lohká Guovdageainnu sátnejođiheaddji.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:19 Golggotmánu 16. beaivi 2017

Katalonia jođiheaddji Carles Puigdemont ferte ovdal duorastaga heaitit sorjjakeahtesvuođa birra jurddašit, gáibida Madrida ráđđehus.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:32 Golggotmánu 16. beaivi 2017

Dušše bealli Davvi-Norgga Universitehtabuohcceviesu bargiin basset gieđaid spriittain ovdal go váldet borramuša buohcceviesu gáfedagas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:25 Golggotmánu 16. beaivi 2017

Galgá nihttán mánáidis eatni, sudno gulus.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:12 Golggotmánu 16. beaivi 2017