Álgoálbmot nuorat isket sieđgga oavssi maŋŋel logaldallama sieđgga birra Sámi allaskuvlla Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas.

– Sieđga lea suovastuhttimii buoremus

Dutki lohká sápmelaččaid suovastuhttinvuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

10:19 Čakčamánu 26. beaivi 2015

Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas logaldalai biokemiija, magisttar ja ednologa Astrid Riddervold logaldalai Skype bokte Sámi Allaskuvlii ja muitalii ahte sápmelaččaid suovastuhttin vuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

– Go mun oidnen ja bessen vásihit suovastuhttima go ledjen sápmelaččaid luhtte,  de dovden ahte dolas lea njálgga hádja ja ii muosehuhtte, čilge Astrid Riddervold.

Son lea miehta leamaš ja dutkan dološ árbevieruid mat gusket ribadeabmái gos bakteriijat leat mielde.

– Sámiid málle mielde suovastuhttit eai dagat borasdávdda, das eai leat nu gohčoduvvon PHA stoffat, muhto buorit ávdnasat.

Nu čilgii  Riddervold gii lea dutkan ávdnasiid ja stoffaid kemiijalaččat.

 

Dološ vuogi mielde

Logaldallamis bođii ovdan ahte sieđga mii šaddá jeakkis ja lea njuoskkas lea buoremus, stuorát sieđggaid galggaše loggut nu ahte bárku ja beassi ii leat šat das, de biergu ii gožuduvvo. Goahccemuorain lea bihkka, mii ii leat buorre.

– Mun ohppen ođđasa dan birra ahte sieđga lea buot buoremus go mii leat nuortta bealde geavahan reatkkáid, dadjá John Henrik Eira, allaskuvlla lektor. 

– Ovddeš olbmot láveje ge loaggut bessiid ovdalgo bidje dollii, čilge Eira, ja dadjá ahte dát addá ipmárdusa ahte leat ollu bealit suovastuhttimis maid eat leat dieđalaččat guorahallon vel.

 

Ribadeapmi ja bakteriijat

Astrid Riddervold dadjá doppe leat olu áššit mat eai leat guorahallojuvvon dego bakteriijaid ektui.

– Mun in dieđe makkár bakteriijat doppe šaddet go bierggu diktá orrut, dadjá son, daid son ii leat guorahallan.

 

Giella čilget 

Karen Marie Eira Buljo muitala ahte sámegielas lea giella čilget movt biergu riibá ja ahte das leat máŋga ceahki.

– Go biergu lea suovastuvvon ja šaddá orrut moadde beaivve nu máhkaš lávus diktá heaŋgat čakčat, dalle dat muovastuvvo, njivli álga, muovastuvvon cuoccaid sáhttá čuohppat eret, čilge árbediehttii, ja joatká muitalit ahte mannjelaš biergu riebaga go biergu orru njálkkas ja lea njivlon, loahpas dat guohppu. Karen Marie Eira Buljo mielas lea buorre go dakkár dieđut almmustuvvet.

 

 

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Magasiidna

På forsiden nå

Galbmavarat doalveheasta Miramart lea čájehan buori vuoimmi ja vuittii V65 gilvvuid mannan vahkkoloahpa. – Dovddan ahte čáje­heimme bures maid moai nagodetne dal, ­lohká eaiggát ja vuoddji Kristian Solbakken ­guhte dál lea ráhkkaneame V75 gilvvuide.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:29 Geassemánu 28. beaivi 2017

Stáda dálkkasdoaimmahat rávvii 2013s unnidit mánáid dálkkasgeavaheami bákčasiid vuostá. Ávžžuheami maŋŋel njeijai dálkkasgeavaheapmi.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:42 Geassemánu 28. beaivi 2017

Geaidnopolitiijat leat dárkkistan johtolaga Skuvvanváris.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:00 Geassemánu 28. beaivi 2017

Ollu jápminlihkohisvuođat johtolagas jagiin 2011 gitta 2015s sáhttet leat dáhpáhuvvan go olbmot čuggo mátketelefuvnnaid vuojidettiin. Stuora oassi Norgalaččain oaivvildit ahte mobiilageavaheami ovddas galgá oažžut čuoggáid vuodjinkortii ja sáhttit massit vuodjinlobi.

Almmuhuvvon odne, dii. 16:29 Geassemánu 28. beaivi 2017

Geassi lea dat áigi go olu nuorat ožžot vuosttaš bargovásáhusa eallimis. Dása leat čohkken ovcci ráđi dutnje gii galggat geassebargui.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:22 Geassemánu 28. beaivi 2017

Jáhkoš Lásse Mathias dahje Mathias Larsen Hætta beasai disdaga iežas maŋemus vuoiŋŋastanbáikái. Dá lea muitalus su oanehis eallimis.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:45 Geassemánu 28. beaivi 2017

Guovdageainnu nuoraidlávdegoddái lea válljejuvvon ođđa jođiheaddji.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:09 Geassemánu 28. beaivi 2017

Suohkanstivra addá borgemánu 1. beaivvi rájes jođihandoarjaga Martin Perssona  fysioterapiija fitnodatdoibmii.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:07 Geassemánu 28. beaivi 2017

Son vuittii golli ja silbba Norggameasttirgilvvuin, ja dál son galgá ovddastit Norgga leairaduvvábáhčingilvvuin.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:18 Geassemánu 28. beaivi 2017

Unjárgga gielda lea vuolidan čáhcedivada olbmuide geat ožžot čázi Unjárgga čáhcerusttegis miessemánu 15.beaivve rájes. 

Almmuhuvvon odne, dii. 14:04 Geassemánu 28. beaivi 2017

Nina Aleksandersen Farag ozai iežas luvvet politihkalaš áirrasdoaimmain Guovdageainnu suohkanis.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:27 Geassemánu 28. beaivi 2017

Musihkkár ja produseanta Treven Kaaby lea ovttas Cretura vokalisttain Sárá Márjá Guttormain ráhkadan ođđa symfoniijalaš-metal musihkkavideo sámegillii.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:01 Geassemánu 28. beaivi 2017
Galgá deavdit Juuso ja Pirttijärvi gápmagiid:

– Midjiide lea stuora illu muitalit ahte Márjá Helene Fjellheim Mortenson lea virgáduvvon oassin Davvi-Norgga Riikkaoasseortnegii boahtte jagi, dieđiha Romssa Fylkkasuohkan preassadieđáhusas.

Almmuhuvvon odne, dii. 12:54 Geassemánu 28. beaivi 2017

Ellos Deatnu!-joavku ii oaččo gal doarjaga kárášjohtlaš luossabivdiin, geat oaivvildeaba deatnolaččaid baicce galgat udnot luosa goargŋut veahá badjelii.

Almmuhuvvon odne, dii. 08:39 Geassemánu 28. beaivi 2017