Álgoálbmot nuorat isket sieđgga oavssi maŋŋel logaldallama sieđgga birra Sámi allaskuvlla Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas.

– Sieđga lea suovastuhttimii buoremus

Dutki lohká sápmelaččaid suovastuhttinvuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

10:19 Čakčamánu 26. beaivi 2015

Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas logaldalai biokemiija, magisttar ja ednologa Astrid Riddervold logaldalai Skype bokte Sámi Allaskuvlii ja muitalii ahte sápmelaččaid suovastuhttin vuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

– Go mun oidnen ja bessen vásihit suovastuhttima go ledjen sápmelaččaid luhtte,  de dovden ahte dolas lea njálgga hádja ja ii muosehuhtte, čilge Astrid Riddervold.

Son lea miehta leamaš ja dutkan dološ árbevieruid mat gusket ribadeabmái gos bakteriijat leat mielde.

– Sámiid málle mielde suovastuhttit eai dagat borasdávdda, das eai leat nu gohčoduvvon PHA stoffat, muhto buorit ávdnasat.

Nu čilgii  Riddervold gii lea dutkan ávdnasiid ja stoffaid kemiijalaččat.

 

Dološ vuogi mielde

Logaldallamis bođii ovdan ahte sieđga mii šaddá jeakkis ja lea njuoskkas lea buoremus, stuorát sieđggaid galggaše loggut nu ahte bárku ja beassi ii leat šat das, de biergu ii gožuduvvo. Goahccemuorain lea bihkka, mii ii leat buorre.

– Mun ohppen ođđasa dan birra ahte sieđga lea buot buoremus go mii leat nuortta bealde geavahan reatkkáid, dadjá John Henrik Eira, allaskuvlla lektor. 

– Ovddeš olbmot láveje ge loaggut bessiid ovdalgo bidje dollii, čilge Eira, ja dadjá ahte dát addá ipmárdusa ahte leat ollu bealit suovastuhttimis maid eat leat dieđalaččat guorahallon vel.

 

Ribadeapmi ja bakteriijat

Astrid Riddervold dadjá doppe leat olu áššit mat eai leat guorahallojuvvon dego bakteriijaid ektui.

– Mun in dieđe makkár bakteriijat doppe šaddet go bierggu diktá orrut, dadjá son, daid son ii leat guorahallan.

 

Giella čilget 

Karen Marie Eira Buljo muitala ahte sámegielas lea giella čilget movt biergu riibá ja ahte das leat máŋga ceahki.

– Go biergu lea suovastuvvon ja šaddá orrut moadde beaivve nu máhkaš lávus diktá heaŋgat čakčat, dalle dat muovastuvvo, njivli álga, muovastuvvon cuoccaid sáhttá čuohppat eret, čilge árbediehttii, ja joatká muitalit ahte mannjelaš biergu riebaga go biergu orru njálkkas ja lea njivlon, loahpas dat guohppu. Karen Marie Eira Buljo mielas lea buorre go dakkár dieđut almmustuvvet.

 

 

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Magasiidna

På forsiden nå

Disdaga rájes leat Norggas báhčán oktiibuot 12 geatkki, maiddái Deanus.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:55 Cuoŋománu 30. beaivi 2017

Boazoeaiggádat váivašuvvet go lea nu olu lobihis skutervuodjin sin orohaga guottetbáikkis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:06 Cuoŋománu 30. beaivi 2017

Mannan ija lea Finnmárkku politiijain leamaš olu bargu.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:57 Cuoŋománu 30. beaivi 2017

Visti bulii measta visot.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:17 Cuoŋománu 30. beaivi 2017

Muohtaskutervuoddji sáddejuvvon UNN:i go lea bávččagahttán oaivvi.

12:02 Cuoŋománu 29. beaivi 2017

Dál lea vel moadde beaivvi vejolaš dárkkistit ja rievdadit vearrodieđáhusa.

11:24 Cuoŋománu 29. beaivi 2017

Ikte eahket almmuhedje geat dán jagi besset bivdit ealggaid Finnmárkkus.

10:48 Cuoŋománu 29. beaivi 2017

Monnebálkut ja gárrenolbmot barggahan politiijaid.

09:54 Cuoŋománu 29. beaivi 2017

Jovsset Ante Sara oabbá, dáiddár Máret Anne, gii lea dáidagiinnis bokte dorjon ja čalmmustahttán vieljastis lágastemiid stáhta vuostá, lea hirbmosit beahtahallan go stáhta dál lea guoddalan lágamánnerievtti duomu.

15:23 Cuoŋománu 28. beaivi 2017

Čakčat álggahuvvo sámi ja kvena giellaguovddáš Návvutnii Davvi-Romsii.

16:17 Cuoŋománu 28. beaivi 2017

Nu lohká NRK Sámi almmuhanredaktevra Pål Hivand «Giđđajohtin minuhtas minuhttii» TV-ráiddu birra. Iđđes lei románttalaš govva TV-šearpmas, Hivand lohká ahte fuomášupmi, mii bođii sosiála mediain dan maŋŋil, čájeha ahte álbmot ráhkásnuvai vel eambbo sidjiide.

13:51 Cuoŋománu 28. beaivi 2017

Finnmárkku fylkkagielda lea odne ovddidan cealkámuša Stuoradikki fievrráduslávdegoddái Našunála fievrrádusplána birra. Fylkkagielda háliida buoridit riikkageainnu 94, mii manná Hammerfeastta ja Skáiddi gaskka.

17:03 Cuoŋománu 28. beaivi 2017

NAV muitala ahte rabas geassebarggut leat gávdnamis nav.no siiddus, nu go dearvvašvuođa-, dikšo- ja fuolahussuorggis, párkadoaimmahagas ja ollu eará.

15:04 Cuoŋománu 28. beaivi 2017

Odne almmuhuvvojit ealgavuorbádeami bohtosat.

14:23 Cuoŋománu 28. beaivi 2017