Álgoálbmot nuorat isket sieđgga oavssi maŋŋel logaldallama sieđgga birra Sámi allaskuvlla Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas.

– Sieđga lea suovastuhttimii buoremus

Dutki lohká sápmelaččaid suovastuhttinvuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

10:19 Čakčamánu 26. beaivi 2015

Dutkanbeivviid 2015 oktavuođas logaldalai biokemiija, magisttar ja ednologa Astrid Riddervold logaldalai Skype bokte Sámi Allaskuvlii ja muitalii ahte sápmelaččaid suovastuhttin vuohki lea buoremus ja sihkkareamos ráinnasvuođa ektui.

– Go mun oidnen ja bessen vásihit suovastuhttima go ledjen sápmelaččaid luhtte,  de dovden ahte dolas lea njálgga hádja ja ii muosehuhtte, čilge Astrid Riddervold.

Son lea miehta leamaš ja dutkan dološ árbevieruid mat gusket ribadeabmái gos bakteriijat leat mielde.

– Sámiid málle mielde suovastuhttit eai dagat borasdávdda, das eai leat nu gohčoduvvon PHA stoffat, muhto buorit ávdnasat.

Nu čilgii  Riddervold gii lea dutkan ávdnasiid ja stoffaid kemiijalaččat.

 

Dološ vuogi mielde

Logaldallamis bođii ovdan ahte sieđga mii šaddá jeakkis ja lea njuoskkas lea buoremus, stuorát sieđggaid galggaše loggut nu ahte bárku ja beassi ii leat šat das, de biergu ii gožuduvvo. Goahccemuorain lea bihkka, mii ii leat buorre.

– Mun ohppen ođđasa dan birra ahte sieđga lea buot buoremus go mii leat nuortta bealde geavahan reatkkáid, dadjá John Henrik Eira, allaskuvlla lektor. 

– Ovddeš olbmot láveje ge loaggut bessiid ovdalgo bidje dollii, čilge Eira, ja dadjá ahte dát addá ipmárdusa ahte leat ollu bealit suovastuhttimis maid eat leat dieđalaččat guorahallon vel.

 

Ribadeapmi ja bakteriijat

Astrid Riddervold dadjá doppe leat olu áššit mat eai leat guorahallojuvvon dego bakteriijaid ektui.

– Mun in dieđe makkár bakteriijat doppe šaddet go bierggu diktá orrut, dadjá son, daid son ii leat guorahallan.

 

Giella čilget 

Karen Marie Eira Buljo muitala ahte sámegielas lea giella čilget movt biergu riibá ja ahte das leat máŋga ceahki.

– Go biergu lea suovastuvvon ja šaddá orrut moadde beaivve nu máhkaš lávus diktá heaŋgat čakčat, dalle dat muovastuvvo, njivli álga, muovastuvvon cuoccaid sáhttá čuohppat eret, čilge árbediehttii, ja joatká muitalit ahte mannjelaš biergu riebaga go biergu orru njálkkas ja lea njivlon, loahpas dat guohppu. Karen Marie Eira Buljo mielas lea buorre go dakkár dieđut almmustuvvet.

 

 

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Magasiidna

Ovdasiiddus dál

Stuorradikki Energiija ja biraslávdegoddi lea mearridan dáhttut ráđđehusa soahpat ođđa Deanosoahpamuša Suomain.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:46 Njukčamánu 23. beaivi 2017

 Peter Ericson doaimmaha Southsami History fitnodaga, ja sus lea áigumuš álggahit Mátta-sámi áigečállosa neahtas. Son lea dál iskame beroštumi ja vejolašvuođaid dasa.

Almmuhuvvon ikte, dii. 17:46 Njukčamánu 23. beaivi 2017

Vaikko Kjellmann Bensin ja Diesel fitnodat lea vuordán čieža mánu vástádusa Guovdageainnu suohkanis, de ii leat vel oalát heaittihan jurdaga ásahit Guovdageidnui go gullá suohkanis leat mielas dasa.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:38 Njukčamánu 23. beaivi 2017

Kárášjogas buollái biila, ja dolla leavai nuppi bilii. Golbma biilla vaháguvve buollimis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:15 Njukčamánu 23. beaivi 2017

Guovddášrihkkosboles navdá guovtti buollán vistti Ohcejogas sáhttet cahkkehuvvon mieleavttus. Meahcceráđđehusas leat buollán maŋimuš guovtti vahkkus sihke luonddustohpu ja áiti.

 
Almmuhuvvon ikte, dii. 13:53 Njukčamánu 23. beaivi 2017

Inga-Lill Sundset lei Londonis go terrordáhpáhus geavai. Politiijat leat rávven olbmui joatkit nu go dábálaččat, ja dan áigu son maid dahkat. Terrordáhpáhus ii baldán su, muhto son váivašuvvá go dákkár dáhpáhusat gevvet.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:57 Njukčamánu 23. beaivi 2017

Hástalus lea čuožžilan go Liet International ii šat lágiduvvo go juohke nuppi jagi. Lea Sámi Grand Prix vuoiti gii juohke jagi lea beassan Sámi ovddastit riikkaidgaskasaš musihkkagilvvus. Dál lea eahpečielggas gii galgá searvat, go leat guokte SGP vuoiti gártan juohke Liet International gilvui.

18:00 Njukčamánu 22. beaivi 2017

Suoma Riikabeaivvi eanetlohku dohkkehii Norgga ja Suoma Deanočázádaga ođđa guolástansoahpamuša. 

14:30 Njukčamánu 22. beaivi 2017

Ráđđehus lea almmuhan dieđáhusa Stuoradiggái Norgga mátkeealáhusa birra. Dieđáhusas boahtá ovdán ahte eanandoallu ja boazodoallu leat dehálaš oasit mátkeealáhusas.

09:57 Njukčamánu 22. beaivi 2017

Norgga Sámiid Riikasearvi (NSR) čađahan nammadeami Davveguovllu válgabiires, ja njunnošis lea Silje Karine Muotka.

16:08 Njukčamánu 21. beaivi 2017

Dan lohket boazodoallit go sin geasseorohahkii lea plánejuvvon hukset Norgga nubbin stuoramus bieggamillopárka, mas galget birrasii 350 bieggamillo.

14:37 Njukčamánu 21. beaivi 2017

Disdaga lei Downs Syndrom máilmmibeaivi. UiO dutkit leat gávnnaheame movt buoridit mánáid sátneriggodaga.

13:47 Njukčamánu 21. beaivi 2017

Vahkkoloahpas lei čoahkkin Deanusoahpamuša birra, gos báikkálaččat besse čilget Energiija- ja biraslávdegotti jođiheaddjái soahpamuša váikkuhusaid. Njunuš hálddašeaddji dattetge ii ožžon makkárge geažuhemiid guđe ládje lávdegoddi meannuda ášši dán vahkku.

10:48 Njukčamánu 21. beaivi 2017

Mannan bearjadaga lea Johttisápmelaččaid Listu doallan nammadančoahkkima Ávjovári válgabiirres.

11:36 Njukčamánu 21. beaivi 2017