SOMÁS GOVAT: Mánáid mielas ledje girjjis somás govat, ja háliidedje áinnas geahččat daid lagabus go June Sommer Strask gearggai lohkamis girjji. Maiddái ieš girječálli lea earenoamáš duhtavaš go leat nu čáppa govat sárgojuvvon girjái. – Persovnnalaččat liikon girjjiide main leat govat, ja go leat vel nu čáppa govat, dadjá son. Govven buot govaid: Inger Marita Bals

Mánát liikojit giega­čivgii Filiusii

Vaikko ieš ii huma sámegiela, de son vállje almmuhit iežas girjjiid sámegillii maid, ii dušše dárogillii. Dál lea ilbman su njealját sámegiel girji, Giegačivga Filius, man almmuhii Álttá girjerádjosis gaskavahku.

18:48 Geassemánu 18. beaivi 2017

Okta nuoraidromána ja guokte mánáidgirjji maid June Sommer Strask lea čállán, leat juo almmuhuvvon sámegillii.

Dál ilmmai viimmat su goalmmát mánáidgirji, ja su njealját girji sámegillii, man almmuhii Álttá girjerádjosis.

– 7- ja 8-jahkásaččat, geat ledje boahtán guldalit go logan girjji, orro liikome muitalussii. Orun deaivan muitalusain, go nu čuvvo mielde, boagusta Sommer Strask.

 

Jurdda bođii fáhkka

Manne girjji sisdoallu šattai nu go šattai, dasa ii leat áibbas čielga vástádus.

– Ledjen barggus muhtun unna gilážis olggobealde Álttá, ja orron boares mánáidruovttus. Muhtin iđida morihin fáhkka, ja de dihten man birra áigon čállit. Manne juste dalle dihten dan, dasa gal ii leat čielga vástádus. Árvvoštalan ahte soaitá boahtán dain viesuseinniin. Lei veahá ártegis dovdu, čilge son.

(Ášši joatká gova vuolábealde)


ČUVVO MIELDE: Nuppi luohká mánát, geat ledje boahtán girjealmmuheapmái, čohkkájedje jaska ja guldaledje go girječálli logai iežas ođđa girjji.

– Buohkain seamma árvu

Girji lea giegačivgga Filiusa birra, mii láhppá iežas váhnemiid.

Son ohcagoahtá sudno, ja ozadettiin šaddá sihke ballat ja báhtarit go eará lottiid mielas son ii leat mihkke go lea giehka. Vaikko lea ballan, de ii bisán aŋkke.

Girjjiin girječálli geahččala muitalit ahte buohkat leat juoga, ja buohkain lea seamma árvu.

 – Lean ožžon ruovttoluottadieđuid ahte olbmot dovdet iežaset dán girjjis. Deaivvadit negatiiva olbmuiguin, áibbas amas guovllus gosa lea ollen, ja danne veahá ballá. Muhtumat soitet báhtaran eret juoga sajis gos eai leat dohkkehuvvon. Girji sáhttá speadjalastit veahá negatiiva vásáhusaid, vaikko ii leat dan vuođul čállon.

 

Ii goasse oahppan sámegiela

Sommer Strask lea sápmelaš, muhto lea bajásšaddan Hársttáin, ii ge leat danne goasse oahppan sámegiela.

Vaikko ieš ii huma sámegiela, de sutnje lea hui dehálaš iežas sámi identitehta, ja áigu danne čalmmustahttit dan.

Go son almmuha iežas girjjiid sámegillii maid, de dovdá ahte son olaha olu eambbo olbmuid go dan maid livččii dahkan jus dušše dárogillii livččii.

Dasa lassin dovdá son ahte sámi girjelágádusat leat dat áidna arenat gos son sáhttá leat sápmelaš.

– Sámegiel girjjiin sáhttá olahit olu eambbo olbmuid geain livččii beroštupmi oahppat sámegiela. Go besset lohkat sihke sámegiela ja dárogiela, de han besset veahá oahppat sámegiela. Šaddá veahá dego suohtas kursan sidjiide, ja munnje maid, gii in dette máhte sámegiela, boagusta son.

 

(Ášši joatká gova vuolábealde)


DUHTAVAŠ: June Sommer Strask lea hui duhtavaš go lea beassan almmuhit girjji guovtti gillii, sihke dáro- ja sámegillii.

– Dovddan iežan sámi girječállin

Vaikko girječálli ii huma ge sámegiela, de dovdá son ahte lea sámegiel girječálli, go su girjjit almmuhuvvojit sámegillii maid.

– Lea hui somá ja lean nu ilus go dovddan iežan sámi girječállin. Lean hui buorre iežan sámi identitehtii, vaikko ieš in máhte ge sámegiela. Muhtumin lean leamaš veahá balus go galggan almmuhit sámegiel girjjiid, muhto lea mannan bures, olbmot leat váldán girjjiid nu bures vuostá. Sihke sámegiel ja dárogiel girjelágádusat leat háliidan oastit mu girjjiid, ja dat čájeha ahte olahan goappašat gielat olbmuid, mii lea hui buorre.

 

Ii geavat teknologalalaš veahkkeneavvuid

Dasa lassin go girji lea čállon guovtti gillii, de leat olu čáppa govat maid.

Ahte mánáidgirjjis leat olu govat lei hui dehálaš girječállái.

– Mun liikon čájehit mánáide veahá govaid, seammás go ieža besset geahččalit govvidit makkár mii ge lea oaidnit muitalusas. In geavat goasse makkárge teknologalaš veahkkeneavvuid, juste dan dihte vai mánát galget čuovvut mielde dan muitalusas, ii ge makkárge eará diŋggain. Dat doaimmai hui bures dán háve maid, mánát čuvvo mielde ja orro liikome maid gulle, loahpaha girječálli June Sommer Strask.

 

 

 

 

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Kultuvra

På forsiden nå

Odne bearjadat eahkes 21:00 áigge lei johtolatlihkohisvuohta Kárášjogas. Čieža olbmo ledje lihkohisvuođas ja golbmasa vieččai Sea-King gádjunhelikopter. Ii ovttas ge leat heaggavárra. (Geahča filmma vulogeahčen ášši).

Almmuhuvvon ikte, dii. 23:02 Borgemánu 18. beaivi 2017
Almmuhuvvon ikte, dii. 14:32 Borgemánu 18. beaivi 2017

Eilertsena mielas ii leat vuogas seaguhit ­politihka festiválii dahje Facebook ­siidduide main lea eará ulbmil. Kvernmo fas lea ­dolkan go earáid mielas lea buot boastut maid son bargá.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:51 Borgemánu 18. beaivi 2017

Dálkkádat- ja birasministtar Vidar Helgesen lea almmuhan ahte maŋiduvvo ođđa láhkaásahus buhtadusa birra boraspire goddán bohccuid ovddas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:40 Borgemánu 18. beaivi 2017

Sámedikki ráđđelahttu muitala ahte sii áigot Sámedikki bealis dál diggái mannan stáhta vuostá, fárro­laga Deatnočáhcádaga vuoigatvuođaguddiiguin.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:08 Borgemánu 18. beaivi 2017

Listanjunnošat galget gažaduvvot, ja sii hástaluvvojit gielisvuohtadetektor iskosiin, debáhta ja čiekŋalis jearahallamiid bokte.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:30 Borgemánu 18. beaivi 2017

Son lea juo badjel guokte vahku firpmiin bivdán lobiheamet Ohcejoga, ja dál orru áššis su beallái čoavddus.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:31 Borgemánu 18. beaivi 2017

NSR Viesttarmeara válgabiire vuosttaševttohas Mikkel Eskil Mikkelsen áigumuš lea ásahit giellaguovddáža gáhtten dihtii bihttán- ja julevsámegiela.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:23 Borgemánu 18. beaivi 2017

Son lea šaddan iežas fierbmebivddu gáržžidit 86 proseanttain ovddit Deanušiehtadusas ektui.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:29 Borgemánu 18. beaivi 2017

Duopmu mas guokte boazosápmelačča leaba dubmejuvvon giddagassii, go diggi gávnnahii sudno verrošan boranávdebuhtadusaiguin ja suoládan bohccuid, guoddaluvvo Alimusriektái. Nuppi dievddu advokáhtta lohká duomu hirpmástuhttin.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:51 Borgemánu 18. beaivi 2017
16:04 Borgemánu 17. beaivi 2017

Sámi mánáin ja ohppiin leat nu boares oahpponeavvut ahte eai ollašuhte oahppoplána gáibá­dusaid. Olu jagiid leat oahpaheaddjit ieža gártan buvttadit dohkálaš oahpponeavvuid. Sámi oahpa­husfierpmádat oaivvilda ahte lea áigi geahčadit buvttadanvuogádaga vai oahpponeavvobuvttadeapmi šattašii njuovžileabbon.

15:00 Borgemánu 17. beaivi 2017

Vaikko Statskog lea divodan máŋga bartta geasset, de dieđihit sii ahte dan dihte leat láigohan seamma ollu barttaid go diimmá geasi, vaikko soames barttat ledje gitta. Dál rahpasa vel okta barta olbmuide.

15:29 Borgemánu 17. beaivi 2017

Nuorttabealde ráji, Ahkkánjárgga lahka, Loktačohkka várrestašuvnnas Ruoŧas, lea borgan mannan ija.

15:20 Borgemánu 17. beaivi 2017