Jan Ole Hermansen - Guovddášbellodaga 3. evttohas Ávjovári válgabiirres

14:09 Borgemánu 21. beaivi 2017
Ođastuvvon: 01.09.2017 - 10:25

Válgabiire: Ávjovárri

Bellodat: Guovddášbellodat

Namma: Jan Ole Hermansen

Ahki: 49

Siviiladilli: Náitalan

 

 

 

Bargu ja oahppu

 

Maid don barggat dál ja makkár barggut leat dus ovdal leamašan? Makkár oahppu lea dus?

 

– Oahppan oahpaheaddji ja barggan rektorin.

 

Eatnigiella/ giella

 

– Sámegiella, muhto hálddašan dárogiela maid.

 

 

Politihkalaš duogáš

 

Guđiid bellodagaid leat don ovddastan? Leat go leamašan sámediggeáirras?

 

– Álgen politihkket ođđajagemánu 2017 ja čohkkán dál jođiheaddjin Guovddášbellodaga sámepolitihkalaš ráđis.

 

 

Váibmoáššit

 

 

Makkár áššiide áiggut bidjat fokusa?

–  Áiggun bidjat fokusa sámi ohppiid vuoigatvuhtii oažžut buori oahpahusa sámegielas ja sámegillii. Sámi ohppiin galget seamma buorit oahpponeavvut ja oahpahus sidjiide heivehuvvot seamma dásis go dárogiel skuvllain.

–  Áiggun nannet árbevirolaš sámi luondduresurssaávkkástallma. Vuođđun luondduresurssaid hálddašeamis ferte leat báikkálaš máhttu.   Báikkiolbmuin galgá vuosttašriekti luondduresursaávkkástallamii. Kártet ja heivehit báikkálaš olbmuid geavaheami lagasbirrasiin.

– Mohtorjohtolatlága paragráfa 4 ferte rievdaduvvot vai guoská maid dárbbašlaš olbmuid- ja gálvofievrrideapmái dan oktavuođas go galgá čađahit luondduresursaávkkástallama.

Giđđaloddema ferte rievdadit nu ahte šaddá ovttadássásaš čakčaloddebivdduin.

 

Mii lea du mielas eanemus hástaleaddjin man Sámediggi ferte čoavdit čuovvovaš áigodagas?

 

– Láhčit servodatovdáneami dainna lágiin ahte sápmelaččat galget iežaset eavttuid mielde beassat ovddidit sámegiela, kultuvrra ja ealáhusaid.

 

Čilge manne/manne eai galggaše minerála- ja ruvkefitnodagat oažžut lobi ásahit ja álggahit doaimmaid sámi guovlluin?

 

– Guovddášbellodat lea  čielggas das ahte vuođđoealáhusat fertejit boahtit ovddemussii ja daid ferte vuhtii váldit. Ferte gulahallan ja boahtit ovttaoaivilvuhtii ovdal go álggahuvvojit makkár ge doaimmaid mat sáhttet vahágahttit eará ealáhusaid dahje geavaheddjiid.

 

Čilge doaibmá go dálá boazodoallopolitihkka vai ii. Mii šaddá deháleamos ášši mii guoská boazodollui čuovvovaš áigodagas?

 

– Divadat fertejit seamma go eanandoalus. Guohtunareálaid sihkkarastit sisabahkkemiid vuostá ja unnidit boraspirelogu.

 

Eanandoallu, maid sáhttá Sámediggi dahkat sihkkarastin dihte ahte nuorat sáhttet joatkit ealáhusas / álgit ealáhussii?

 

– Sihkkarastit guovllu eanandoalu boahtteáiggi ja juolludit doarjagiid ođđa huksemiidda ja dálá buvttadanvisttiid ođasmahttimii.

Mii fertet veahkehit nuoraid ásahanáigodagas ruhtademiiguin ja doarjagiiguin vai sáhttet háhkat doarvái máhtu ja resurssaid doaimmahit eanandoalu iežaset ruovttubáikkis.

 

Mii lea dat stuorámus hástalus guolástanealáhusas Sámis? Maid sáhttá Sámediggi dahkat nu ahte dat unnimus doalut maid sáhttet birgejumi viežžat guolásteamis?

 

– Vuollel 11 mehtera guhku fatnasiin galgá leat friddjabivdu.

– Sámi mearraluossabivdu ii galgga gáržžiduvvot jogaid turistabivddu geažil.

–  Bidjat johtui doaimmaid ovdánahttit sáivaguolásteami ealáhussan.

 

Sámegielat, movt berre Sámediggi láhčit dili nu ahte nannejuvvojit čuovvovaš áigodagas?

 

– Sámediggi ferte bargat dan ala ahte nannejuvvo sámi giellaoahpahus mánáidgárddiin ja skuvllain.

– Viidudit sámi mediafálaldagaid.

– Sámi giella- ja kulturipmárdus galgá leat guovddážis go ovdánahttet dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid sámiide. Sámegielat geavaheaddjit galget sihkkarastojuvvot ollislaš dearvvašvuođa- ja ovddasmorašfálaldaga, dát galgá leat diehttalas, ii ge juoga man ovttaskas olmmoš ferte ieš ordnet. Fertet maid sihkkarastit viidásit doaimma ja ovdánahttima sámi, nationála gelbbolašvuođaguovddážii / psyhkalaš dearvvasvuođasuodjalussii.

 

Makkár ođđa bargosajiid leat dehálaččat vuoruhit čuovvovaš áigodagas?

 

– Mii fertet nannet vuođđoealáhusaid ja nannet báikkálaš biebmobuvttadeami.

 

Guhte ášši lea čuohcan dutnje eanemusat ja manne?

 

– Skuvlapolitihkka lea dehálaš. Leat ain sámi mánát geat eai oaččo nu buori oahppofálaldaga go sis leat vuoigatvuohta oažžut. Dan dihte fertet bidjat návccaid buoridit sámi mánáid oahpahusa, árvvoštallanvugiid ja eksámenčađahemiid.

 

 

Beroštumit

 

Makkár astoáigedoaimmat leat dus?

 

– Musihkka ja luohti.

 

Mii lea dat stuorámus maid leat vásihan eallimis?

 

– Áhččin šaddat.

 

Maid dagat go áiggut vuoiŋŋastit?

 

– Vuolggán oaggunmátkái.

 

Gii lea du stuorámus ovdagovva ja manne?

 

– Áhčči. Son lea oahpahan munnje nu olu.

På forsiden nå

Kárášjoga penšunistasearvi lea hirpmástuvvan Marit Mathisdatter Anti áššái gos daddjo ahte su isit šaddá velggolažžan 2700 ruvnno mánnui maŋŋá go buot rehkegat leat mákson. Penšunistasearvvis lea čoahkkin vuossárgga, gos áigot ságastallat ja gávdnat čovdosii mo sáhttet veahkehit boarrásiid Kárášjoga gielddas.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:24 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Go ođđa Eurohpágeaidnu gaskal Girkonjárgga ja Murmánskka rahppo boahtte vahkus, de galget guokte bisma buressivdnidit dan geainnu. Davvi álbmogis leat oskumeanut hui nannos, muitala ekspearta.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:30 Čakčamánu 21. beaivi 2017
Álttá, Hámmárfeastta ja Guovdageainnu ássit deaivvadedje Luvddiidčohkas:

Duohta dološ fearánat muita­luvvo várrečohkas Beaskáđđasa Luvddiidčohkas, gos lea várddus nu lulás go Rássegál­várrái ja nu davás go Álttá alimus váriide.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:11 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Álbmot čájehii garra vuostemiela bieggamillopárkka huksenplánaide davábealde Rástegáissá Sirpmá álbmotčoahkkimis. Kárášjoga sátnejođiheaddji maiddái lei boahtán bealuštit dan čuođi bargosaji maid ballet massit jus dát bieggamillopárkka ásahuvvo.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:28 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Riddu Riđđu Festivála AS lea ožžon vihtta čuoggá go leat rihkkon alkoholaláhkaásahusa dán jagáš festiválas.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:23 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Romssa suohkanis leamaš dáhpi TV-akšuvdnii addit ovtta ruvnnu juohke suohkanássi nammii, muhto dán jagi leat mearridan lasihit doarjaga ja skeŋket 100.000 ruvnnu.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:02 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Meahcceguovddáža ásaheami bargu lávke viidáset vuođđudeami guvlui, ja ohcet ruhtadeami ­guovddážii.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:18 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Politiijat leat loahpahan ohcama dán vuoro, go ii leat šat doaivva gávdnat Odd Henry Lahm eallinaga.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:48 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Suohkaniid mánáidgárddiin lea eanet jávkan go eará fidnosurggiin. 2016:s lei 12,5 proseantta jávkan, čájehit KS logut.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:58 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Smávva bellodagat, mat eai beassan ovttain ge áirasiin Sámediggái, ožžo nubbin eanemus jienaid sámediggeválggas. – Dat jienat leat duohtavuođas mannan duššái, dego njuolggut bálkestuvvon ruskalihttái, lohká servodatberošteaddji.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:07 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Lávvordateahkedis galgá leamaš biila Odd Henry Lahm viesu olggobealde Sieiddás. Politiijat ohcalit dál biilavuoddji.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:29 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Norgga bargo- ja čálgoetáhta NAV šaddá eanet mobiila ja galgá geavaheddjiide láhčit buoret bálvalusaid.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Mállásat leat menddo árrat dearvvasvuođaguovddážiin miehtá Norgga ja dat leat dagahan iešguđetlágan váttisvuođaid, dego váilevaš biebmama. Porsáŋggu gielda rievdadii boradanáiggiid čakčamánu 19. beaivvi, ja Kárášjoga gielda dieđiha sii maiddái áigot dan dahkat farggamusat.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:36 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Kárášjoga gielda biehtta­la ahte sis leat guokte­nuppelogis vuordimin saji buhcciidruktui.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017