Ida Breivik - Šiela 3. evttohas Ávjovárri válgabiirres

13:07 Borgemánu 18. beaivi 2017
Ođastuvvon: 01.09.2017 - 11:32

Válgabiire: Ávjovárri

Bellodat: Šiella

Namma: Ida Breivik

Ahki: 37

Siviiladilli: Ovttasássi

 

 

 

Bargu ja oahppu

 

Maid don barggat dál ja makkár barggut leat dus ovdal leamašan? Makkár oahppu lea dus?

 

– Barggan veahkkebargin dearvvašvuođas- ja fuolahussuorggis. Lean ovdal bargan guorbmebiilavuoddjin. Lean oahpu váldán HIO journalistihkas.

 

Eatnigiella/ giella

 

– Dárogiella.

 

 

Politihkalaš duogáš

 

Guđiid bellodagaid leat don ovddastan? Leat go leamašan sámediggeáirras?

 

– Golbma mánu lean politihkken. In leat ovdal leamaš politihkalaš aktiiva.

 

 

Váibmoáššit

 

Makkár áššiide áiggut bidjat fokusa?

 

– Mearrasámi vuoigatvuođat. Sámi pedagogat. Riekti sámegielat oahpahussii. Bisuhit mearrasámi kultuvrra, giela ja eanandoalu.

 

Mii lea du mielas eanemus hástaleaddjin man Sámediggi ferte čoavdit čuovvovaš áigodagas?

 

– Olu ruvkebázahusat Riehpovuonas.

 

Čilge manne/manne eai galggaše minerála- ja ruvkefitnodagat oažžut lobi ásahit ja álggahit doaimmaid sámi guovlluin?

 

– Ruvkedoaibma dávjá álggahuvvo gollun sámi ealáhusaide ja birrasii.

 

Čilge doaibmá go dálá boazodoallopolitihkka vai ii. Mii šaddá deháleamos ášši mii guoská boazodollui čuovvovaš áigodagas?

 

– Ii doaimma dálá politihkka go fápmu čohkká beare guhkkin eret Finnmárkkus. Berrejit erenoamážit geahčadit boraspirehálddahusa ja bohccuid dálvebiebmama.

 

Eanandoallu, maid sáhttá Sámediggi dahkat sihkkarastin dihte ahte nuorat sáhttet joatkit ealáhusas / álggahit ealáhussii?

 

– Sámediggi sáhttá sihkkarastit rekrutterema eanandollui doarjagiid čađa. Ferte sihkkarastot areála, nu go NLF guovllus, gos sáhttá álggahit eatnamiid šaddui. Ásahuvvon eatnamat mat leat gilvojuvvon, dahje beallemuddui gilvojuvvon, eai ábut vuvdot nu go viessosadjin ovdamearkka dihte bartahuksemiidda. Sámi eanandoallu, mii lea árbevirolaš ealáhus, galggašii erenoamážit gáhttojuvvot.

Heaittihuvvon unna dállodoalut galggaše oažžut orrun- ja doaimmahanbákku.

 

Mii lea dat stuorámus hástalus guolástusealáhusas Sámis? Maid sáhttá Sámediggi dahkat nu ahte dat unnimus doalut maid sáhttet birgejumi viežžat guolásteamis?

 

– Vuovdinbággu feastonuohttefatnasiidda. Doarvái buorit eriid šárkaguollefatnasii. Geahččat njuolggadusaid gonagasreabbábivdui. Sihkkarastit mearraluossabivddu. Ii guollebiepmahagaid ja ruvkebázahusaid vuonaide.

 

Sámegielat, movt berre Sámediggi láhčit dili nu ahte nannejuvvojit čuovvovaš áigodagas?

 

– Dat berrejit gievruduvvot alit stipeanddat vuosttašgiela ohppiide joatkkaskuvllas. Galggašii rekrutteret eambbo sámegielat pedagogaid, áinnas stipeandaortnegiid čađa. Erenoamážit rašes giellavariánttat fertejit vuoruhuvvot. Mearrasámi sánit ja dajaldagat leat jávkame, ja galggašii katalogiserejuvvot ovdal go lea beare maŋŋit.

 

Makkár ođđa bargosajiid lea dehálaš vuoruhit čuovvovaš áigodagas?

 

– Guolásteapmi, bargosajit mat leat jávkan sentraliserenpolitihka ruovttoluotta buktima dihte. Eanandoallu ja rekrutteren dasa ferte vuoruhuvvot. Sámediggi ferte geahččat čađa doarjagiid ja dieđuid láhčit ođđa álggaheddjiide geat reidejit buktagiid sihke guolásteamis, eanandoalus ja boazodoalus. Stuorát industriijafitnodagaid, ovdamearkka dihte bargat fárrolaga Suomain, go jurddaha ruovdegeainnu Girkonjárgii.

 

Guhte ášši lea čuohcan dutnje eanemusat ja manne?

 

– Eahpečielga gažaldat.

 

Beroštumit

 

Makkár astoáigedoaimmat leat dus?

 

– Hárjehit beatnaga ja heastta. Elliidsuodjalus. Olgodaddan, bivdu ja oaggun. Musihkka. Spealut. Servodatdigaštallan.

 

Mii lea dat stuorámus maid leat vásihan eallimis?

 

– Mus leat olu stuora vásáhusat eallimis, in sáhte rangeret daid.

 

Maid dagat go áiggut vuoiŋŋastit?

 

– Doaimmahan iežan astoáigedoaimmaid.

 

Gii lea du stuorámus ovdagovva ja manne?

 

– Olbmot geat iežaset jiena geavahit sin ovddas geat lean «jienaheamit», lehkos dal mánát dahje eallit.

 

På forsiden nå

Kárášjoga penšunistasearvi lea hirpmástuvvan Marit Mathisdatter Anti áššái gos daddjo ahte su isit šaddá velggolažžan 2700 ruvnno mánnui maŋŋá go buot rehkegat leat mákson. Penšunistasearvvis lea čoahkkin vuossárgga, gos áigot ságastallat ja gávdnat čovdosii mo sáhttet veahkehit boarrásiid Kárášjoga gielddas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:24 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Go ođđa Eurohpágeaidnu gaskal Girkonjárgga ja Murmánskka rahppo boahtte vahkus, de galget guokte bisma buressivdnidit dan geainnu. Davvi álbmogis leat oskumeanut hui nannos, muitala ekspearta.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:30 Čakčamánu 21. beaivi 2017
Álttá, Hámmárfeastta ja Guovdageainnu ássit deaivvadedje Luvddiidčohkas:

Duohta dološ fearánat muita­luvvo várrečohkas Beaskáđđasa Luvddiidčohkas, gos lea várddus nu lulás go Rássegál­várrái ja nu davás go Álttá alimus váriide.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:11 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Álbmot čájehii garra vuostemiela bieggamillopárkka huksenplánaide davábealde Rástegáissá Sirpmá álbmotčoahkkimis. Kárášjoga sátnejođiheaddji maiddái lei boahtán bealuštit dan čuođi bargosaji maid ballet massit jus dát bieggamillopárkka ásahuvvo.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:28 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Riddu Riđđu Festivála AS lea ožžon vihtta čuoggá go leat rihkkon alkoholaláhkaásahusa dán jagáš festiválas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:23 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Romssa suohkanis leamaš dáhpi TV-akšuvdnii addit ovtta ruvnnu juohke suohkanássi nammii, muhto dán jagi leat mearridan lasihit doarjaga ja skeŋket 100.000 ruvnnu.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:02 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Meahcceguovddáža ásaheami bargu lávke viidáset vuođđudeami guvlui, ja ohcet ruhtadeami ­guovddážii.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:18 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Politiijat leat loahpahan ohcama dán vuoro, go ii leat šat doaivva gávdnat Odd Henry Lahm eallinaga.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:48 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Suohkaniid mánáidgárddiin lea eanet jávkan go eará fidnosurggiin. 2016:s lei 12,5 proseantta jávkan, čájehit KS logut.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:58 Čakčamánu 21. beaivi 2017

Smávva bellodagat, mat eai beassan ovttain ge áirasiin Sámediggái, ožžo nubbin eanemus jienaid sámediggeválggas. – Dat jienat leat duohtavuođas mannan duššái, dego njuolggut bálkestuvvon ruskalihttái, lohká servodatberošteaddji.

15:07 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Lávvordateahkedis galgá leamaš biila Odd Henry Lahm viesu olggobealde Sieiddás. Politiijat ohcalit dál biilavuoddji.

13:29 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Norgga bargo- ja čálgoetáhta NAV šaddá eanet mobiila ja galgá geavaheddjiide láhčit buoret bálvalusaid.

13:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Mállásat leat menddo árrat dearvvasvuođaguovddážiin miehtá Norgga ja dat leat dagahan iešguđetlágan váttisvuođaid, dego váilevaš biebmama. Porsáŋggu gielda rievdadii boradanáiggiid čakčamánu 19. beaivvi, ja Kárášjoga gielda dieđiha sii maiddái áigot dan dahkat farggamusat.

11:36 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Kárášjoga gielda biehtta­la ahte sis leat guokte­nuppelogis vuordimin saji buhcciidruktui.

09:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017