GEAŽUHIT: Dološ sámi diiddaid mielde sáhtte čiŋat ja mo čiŋat bissot alde, geažuhit juoidá du birra, mii boahtá geavvat dan beaivvi go leat čiŋadan dahje boahtteáiggis. Čájáhusgovva

Čiŋat sáhttet geažuhit mo meassuin manná

Beassážat ja sámi čiŋat gullet nannosit oktii Sámis. Muhto, leat go jurddašan ahte dat mo don leat čiŋadan sáhttet muitalit juoga mii dán eahkeda dáhpáhuvvá dahje juo boahtteáiggis?

23:03 Cuoŋománu 02. beaivi 2015
Ođastuvvon: 10.04.2017 - 13:01

Ain juo jus dološ sámi diiddat dollet deaivása, de sáhttet čiŋat ja mo čiŋat bissot alde, geažuhit juoidá du birra, mii boahtá geavvat dan beaivvi go leat čiŋadan dahje boahtteáiggis.

 

– Čábbát fuomášuhttit

Guovdageaidnulaš Marit Inger Anne Eira Gaup lea maid juo bajásšattadettiin gullan dáid diiddaid birra, ja lohká iežas daid oahpahit viidáseappot iežas nuoraide:

– Diiddasteapmi lea ovtta ládje vuohki mo čábbát fuomášuhttá nuppi.

– Ii leat vuogas cuoigut jus nuppis leat čiŋat botnjut dahje jus lea šlurbbagan. Jus ovdamearkka dihte fuobmá ahte nuppis lea holbi máhccásan maŋábealde, de lea olu vuohkkasit árvalit ahte áiggut go gielistit. Dávjá oainnat holbi sáhttá máhccasit go lea hivssegis finadan, iige leat nu vuogas dan hoahkagoahtit njuolga. Dat gii dovdá diidda, njulgesta de jienajávohaga iežas holbbi, čilge Marit Inger Anne.

 

Bárggešat ja liidni muitalit…

Sámiin leat leamašan olu diiddat čadnon čiŋadeapmái, čiŋaide ja gárvodeapmái. Diiddat sáhttet maid leat dakkárat mat rievddadit báikkis báikái.

Dá oasáš diiddain mat Guovdageainnu bealde leat leamašan:

 

BÁRGGEŠAT

  • Bárggeš nuollasa: Soames lea du juoigamin. Jus náitalan nissonolbmos dat geavai, de lávejedje árvalit ahte dološ bivnnuha ain juoiggadit bártnit.
  • Geahči olle juste ovdabeallái: De gal áigu náitalit.
  • Jus bárggeš čuolbmasa giesadettiin, de galggai náitalkeahtes olmmoš juo giessat dan vai oaidná gokko čuolbma boahtá,
  • Jus čuolbma boahtá ovdabeallái: De boahtá doppe gosa lea vuolgimin deaivat buori olbmo.
  • Jus čuolbma boahtá siskkabeallai: De bođii deaivat fuoras olbmo
  • Jus čuolbma boahtá olggobeallái dahje maŋábeallai: Dat lei maid heajos mearka, ii nu buorre olmmoš maid deaivá.

BOAGÁN

  • Jorggu boagán: De lea vuosteolmmoš, ovdamearkka dihte heajain dahje soagŋuin.
  • Boagán jorgasa: De maid vuosttalda soapmása doaluin.

GAHPIR

  • Ipmila sáni ii galgan goassege lohkat jus ii lean gahpir oaivvis. Dan dihte várra galggai maid álo girkui coggat gahpira.
  • Gahpirvuođđu botnjut: De lea suhtus/hárpmas.

GÁKTI

  • Oanehis vihagákti: De áigu leaskan báhcit.

GÁPMAGAT

  • Bonju gámanjunni: Jus sisa guvlui lea de gal áigu vel doaluin gosa lea vuolgimin gávdnat moarsi/irggi. Jus olggos guvlui lea botnjut, de gal áiggui ribahit irggi/moarsi dan mátkkis.

HOLBI/HEALBMI

Jus holbi/healbmi jorgasa: De áigu gielistit.

LIIDNI

  • Botnjut liidni: Áigu leaskan báhcit.
  • Nubbi čilgehus: Áigu leaska gávdnat.

LIIDNEIVNNIT 

  • Alit - Vuosteivdni. Jus alit liinni bidjá go lea heajain, soagŋuin, de lohke ahte de čájeha ahte lea vuosteolmmoš, ii leat mielas ahte dát bárra náitala. Soames báikkiin lea ruoná ivdni maid vuosteivdni.
  • Rukses liidni: Ráhkisvuođa ivdni. Heive hui bures vihaliidnin.
  • Fiskes liidni: Gáhtaša ivdni.
  • Ruoná liidni: Balahahkes olbmo liidni.
  • Sevdnjes ivnnát liidni: De lea vuosteolmmoš

 

Gáldut: Marit Inger Anne Eira Gaup ja eará njálmmálaš gáldut.

Dát ášši deaddiluvvui vuosttaš geardde 01.04.15 báberaviissas. 

Dovddat go don eambbo diiddaid mat leat čadnon čiŋadeapmái ja gárvodeapmái? Čális áinnas kommentára vuolabeallái.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Guoimmuheapmi

På forsiden nå

Návvutnii rahppo dán čavčča sámi giellaguovddáš. Prošeaktajođiheaddji Ragnhild Enoksen illuda, go son jáhkká dat sáhttá leahkit oassin sámegiela ealáskahttimis riddoguovllus.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:22 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Máilmmi buoremus guođohanbeatnaga namma lea Gin, ja lea Norggas. Nederlánddas lei guođohanbeatnagiid máilmmimeašttirgilvu, masa serve 250 beatnaga.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:37 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Go Máret Laila Anti vásihii ahte ii ožžon NAV bálvalusa sámegillii, de moittii son dan sámegillii. – Mis leat bálvalusfálaldagat sámegillii, vástidedje NAV:s dárogillii.

Almmuhuvvon odne, dii. 16:14 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Norggas eai geahča lihka olu TV, go liegga geassebeaivvit leat. Dan dieđiha ođđa riikaviidosaš iskkadeapmi mii lea čađahuvvon.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:00 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Coop:s eai leat goasse leamaš eambbo mieleaiggádat, ja dán jagi orru šaddame áiggiid stuorámus vuoitodienas.

Almmuhuvvon odne, dii. 16:50 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Mikkel Eskil Mikkelsen lea okta dain nuorra politihkkáriin geainna beassat eanet oahpásmuvvat. 

 
Almmuhuvvon odne, dii. 14:30 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Diibmá go lágidedje mánáidfestivála Sievjjus, ledje 115 máná ja 137 ollesolbmo boahtán festiválii. Dán vahkkoloahpa bovdejit fas mánáidfestiválii gos sáhttá earret eará Elias-fatnasiin vuodjit, njorostallat ja finadit máinnastanbottuin gámmes.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:22 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Boazodoalli mielas ii leat riekta go galgá dieđihit Biebmobearráigehččui geat su biergoverddet leat, ja dovdá dán joatkkan detálljastivremis maid juo vásihit boazodoalloealáhusas.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:52 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Ellos Deatnu -lihkadus lea sádden reivve Norgga ja Suoma stáhtaide, mas bivdá sin čilget goas ja mo sii leat mahkáš ožžon oamastan- ja hálddašanrievtti Deanu čázádahkii.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:20 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Deanučázádaga Guolástanhálddahussii sáhttá dieđihit erenoamáš dieđuid guolástanrapportii lassin dábálaš dieđuide. Dát dieđut leat guolásteddjiid seksuálaeallima birra, ja galget sáhttit dieđuid addit das manne muhtumis lea buoret guollelihkku go earáin.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:35 Suoidnemánu 20. beaivi 2017

Leat go oagguntuvrii vuolgime? Loga áššis mo Nofima dutkit ávžžuhit gieđahallat guoli, vuoi lea sihkkarastet buoremus kvalitehta guliin maid gottát.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:18 Suoidnemánu 21. beaivi 2017
Geassegilvu:

Namma: Ronald Pulk

Ahki: 37

Guovlu: Guovdageaidnu

Almmuhuvvon odne, dii. 10:58 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Guovdageainnu nieida Elle Rávdná Näkkäläjärvi lea geahččan máŋga «High School» filmma, ja dal son beassá viimmat ieš vásihit dán earenoamáš Amerihkálaš nuoraidkultuvrra go vuolgá jahkái vázzit skuvlla Montanai.

Almmuhuvvon ikte, dii. 17:36 Suoidnemánu 20. beaivi 2017

Kárášjohkalaš Svein Nordsletta lohká luossa lea dehálamos Deanosoahpamuš áššis, eaige sámi vuoigatvuođat gula dán áššái nu mo Ellos Deatnu-joavku čuoččuha.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:32 Suoidnemánu 20. beaivi 2017