GEAŽUHIT: Dološ sámi diiddaid mielde sáhtte čiŋat ja mo čiŋat bissot alde, geažuhit juoidá du birra, mii boahtá geavvat dan beaivvi go leat čiŋadan dahje boahtteáiggis. Čájáhusgovva

Čiŋat sáhttet geažuhit mo meassuin manná

Beassážat ja sámi čiŋat gullet nannosit oktii Sámis. Muhto, leat go jurddašan ahte dat mo don leat čiŋadan sáhttet muitalit juoga mii dán eahkeda dáhpáhuvvá dahje juo boahtteáiggis?

23:03 Cuoŋománu 02. beaivi 2015
Ođastuvvon: 10.04.2017 - 13:01

Ain juo jus dološ sámi diiddat dollet deaivása, de sáhttet čiŋat ja mo čiŋat bissot alde, geažuhit juoidá du birra, mii boahtá geavvat dan beaivvi go leat čiŋadan dahje boahtteáiggis.

 

– Čábbát fuomášuhttit

Guovdageaidnulaš Marit Inger Anne Eira Gaup lea maid juo bajásšattadettiin gullan dáid diiddaid birra, ja lohká iežas daid oahpahit viidáseappot iežas nuoraide:

– Diiddasteapmi lea ovtta ládje vuohki mo čábbát fuomášuhttá nuppi.

– Ii leat vuogas cuoigut jus nuppis leat čiŋat botnjut dahje jus lea šlurbbagan. Jus ovdamearkka dihte fuobmá ahte nuppis lea holbi máhccásan maŋábealde, de lea olu vuohkkasit árvalit ahte áiggut go gielistit. Dávjá oainnat holbi sáhttá máhccasit go lea hivssegis finadan, iige leat nu vuogas dan hoahkagoahtit njuolga. Dat gii dovdá diidda, njulgesta de jienajávohaga iežas holbbi, čilge Marit Inger Anne.

 

Bárggešat ja liidni muitalit…

Sámiin leat leamašan olu diiddat čadnon čiŋadeapmái, čiŋaide ja gárvodeapmái. Diiddat sáhttet maid leat dakkárat mat rievddadit báikkis báikái.

Dá oasáš diiddain mat Guovdageainnu bealde leat leamašan:

 

BÁRGGEŠAT

  • Bárggeš nuollasa: Soames lea du juoigamin. Jus náitalan nissonolbmos dat geavai, de lávejedje árvalit ahte dološ bivnnuha ain juoiggadit bártnit.
  • Geahči olle juste ovdabeallái: De gal áigu náitalit.
  • Jus bárggeš čuolbmasa giesadettiin, de galggai náitalkeahtes olmmoš juo giessat dan vai oaidná gokko čuolbma boahtá,
  • Jus čuolbma boahtá ovdabeallái: De boahtá doppe gosa lea vuolgimin deaivat buori olbmo.
  • Jus čuolbma boahtá siskkabeallai: De bođii deaivat fuoras olbmo
  • Jus čuolbma boahtá olggobeallái dahje maŋábeallai: Dat lei maid heajos mearka, ii nu buorre olmmoš maid deaivá.

BOAGÁN

  • Jorggu boagán: De lea vuosteolmmoš, ovdamearkka dihte heajain dahje soagŋuin.
  • Boagán jorgasa: De maid vuosttalda soapmása doaluin.

GAHPIR

  • Ipmila sáni ii galgan goassege lohkat jus ii lean gahpir oaivvis. Dan dihte várra galggai maid álo girkui coggat gahpira.
  • Gahpirvuođđu botnjut: De lea suhtus/hárpmas.

GÁKTI

  • Oanehis vihagákti: De áigu leaskan báhcit.

GÁPMAGAT

  • Bonju gámanjunni: Jus sisa guvlui lea de gal áigu vel doaluin gosa lea vuolgimin gávdnat moarsi/irggi. Jus olggos guvlui lea botnjut, de gal áiggui ribahit irggi/moarsi dan mátkkis.

HOLBI/HEALBMI

Jus holbi/healbmi jorgasa: De áigu gielistit.

LIIDNI

  • Botnjut liidni: Áigu leaskan báhcit.
  • Nubbi čilgehus: Áigu leaska gávdnat.

LIIDNEIVNNIT 

  • Alit - Vuosteivdni. Jus alit liinni bidjá go lea heajain, soagŋuin, de lohke ahte de čájeha ahte lea vuosteolmmoš, ii leat mielas ahte dát bárra náitala. Soames báikkiin lea ruoná ivdni maid vuosteivdni.
  • Rukses liidni: Ráhkisvuođa ivdni. Heive hui bures vihaliidnin.
  • Fiskes liidni: Gáhtaša ivdni.
  • Ruoná liidni: Balahahkes olbmo liidni.
  • Sevdnjes ivnnát liidni: De lea vuosteolmmoš

 

Gáldut: Marit Inger Anne Eira Gaup ja eará njálmmálaš gáldut.

Dát ášši deaddiluvvui vuosttaš geardde 01.04.15 báberaviissas. 

Dovddat go don eambbo diiddaid mat leat čadnon čiŋadeapmái ja gárvodeapmái? Čális áinnas kommentára vuolabeallái.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Guoimmuheapmi

På forsiden nå

Doalvvu lobihis bissu politiijáide dál:

Dál lea politiijain jođus kampánja ja sáhtát lobihis bissu buktit sidjiide, nu sii eai jeara manin ii leat registrerejuvvon ovdal. Muhto ihttin lea maŋemus beaivi go sáhtát dahkat dan.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:21 Miessemánu 29. beaivi 2017

Suoma ráđđehus nannii mannan gaskavahkku Deanu oalgejogaid bivdonjuolggadusa dán geassái. Dat mo luossamáddodagat dáin jogain vedjet, lea vuođđun bivdoáiggiide ja ráddjehusaide.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:44 Miessemánu 29. beaivi 2017
Eahpesihkarvuohta luossadihkiid ektui:

Ealáhus- ja guolástusdepartemeanta lea ožžon vuosttaš dilálašvuođadieđu dihkkeváikkuhusas vádjolusluossanáliid buvttadanguovlluin.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:04 Miessemánu 29. beaivi 2017

Guovttis vujiiga beare leahtuin ikte eahkes, ja báziiga vuodjinkoartta haga.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:10 Miessemánu 29. beaivi 2017

Guovdageaidnu vuoittáhalai ruovttušiljus.

11:27 Miessemánu 28. beaivi 2017

Deanu heaibunsearvvi Synne M. Haagensen šattai Davviriikkaid measttirin ikte.

10:44 Miessemánu 28. beaivi 2017

Loga maid Finnmárkku politiijat leat mannan ija šaddan bargat.

09:46 Miessemánu 28. beaivi 2017

Guokte olbmo beasaiga dearvan olggos.

10:21 Miessemánu 28. beaivi 2017

Sihke Nordlysas ja Guovdageainnus lea čiekčan odne.

11:54 Miessemánu 27. beaivi 2017

Stáhtaministtar boahtá Romssa gávpogii borgemánus čuovvut sihkkelgilvvu.

11:21 Miessemánu 27. beaivi 2017

Ráissa jumešnieiddat ja logi eará dovddus olbmo galget orrut Finnsvika dálus.

10:23 Miessemánu 27. beaivi 2017

Massii vuodjingoartta ovdal go goarta lei dahkkon ge.

09:33 Miessemánu 27. beaivi 2017

NBR jođiheaddji evttoha ahte boazodoalli galgá sáhttit duššo riŋgestit Fylkkamánnái jus olu goaskimat leat ealu alde, ja lohkat ahte ferte báhčit. – Otná njuolggádusaid mielde ii leat dat nu álki, lohká Finnmárkku fylkkamánni Biras- ja dálkkádatossodaga sekšuvdnajođiheaddji

15:29 Miessemánu 26. beaivi 2017

Boazoeaiggáda Aslak Mathis Turi mielas ii doaimma dálá boraspirehálddašeapmi, ja sus ii leat makkárge vuohki várjalit iežas bohccuid meahcceelliid vuostá. Son jáhkká buoremus livččii jus boazoeaiggádat beasaše hálddašit boraspiriid.

10:00 Miessemánu 26. beaivi 2017