GEAŽUHIT: Dološ sámi diiddaid mielde sáhtte čiŋat ja mo čiŋat bissot alde, geažuhit juoidá du birra, mii boahtá geavvat dan beaivvi go leat čiŋadan dahje boahtteáiggis. Čájáhusgovva

Čiŋat sáhttet geažuhit mo meassuin manná

Beassážat ja sámi čiŋat gullet nannosit oktii Sámis. Muhto, leat go jurddašan ahte dat mo don leat čiŋadan sáhttet muitalit juoga mii dán eahkeda dáhpáhuvvá dahje juo boahtteáiggis?

23:03 Cuoŋománu 02. beaivi 2015
Ođastuvvon: 10.04.2017 - 13:01

Ain juo jus dološ sámi diiddat dollet deaivása, de sáhttet čiŋat ja mo čiŋat bissot alde, geažuhit juoidá du birra, mii boahtá geavvat dan beaivvi go leat čiŋadan dahje boahtteáiggis.

 

– Čábbát fuomášuhttit

Guovdageaidnulaš Marit Inger Anne Eira Gaup lea maid juo bajásšattadettiin gullan dáid diiddaid birra, ja lohká iežas daid oahpahit viidáseappot iežas nuoraide:

– Diiddasteapmi lea ovtta ládje vuohki mo čábbát fuomášuhttá nuppi.

– Ii leat vuogas cuoigut jus nuppis leat čiŋat botnjut dahje jus lea šlurbbagan. Jus ovdamearkka dihte fuobmá ahte nuppis lea holbi máhccásan maŋábealde, de lea olu vuohkkasit árvalit ahte áiggut go gielistit. Dávjá oainnat holbi sáhttá máhccasit go lea hivssegis finadan, iige leat nu vuogas dan hoahkagoahtit njuolga. Dat gii dovdá diidda, njulgesta de jienajávohaga iežas holbbi, čilge Marit Inger Anne.

 

Bárggešat ja liidni muitalit…

Sámiin leat leamašan olu diiddat čadnon čiŋadeapmái, čiŋaide ja gárvodeapmái. Diiddat sáhttet maid leat dakkárat mat rievddadit báikkis báikái.

Dá oasáš diiddain mat Guovdageainnu bealde leat leamašan:

 

BÁRGGEŠAT

  • Bárggeš nuollasa: Soames lea du juoigamin. Jus náitalan nissonolbmos dat geavai, de lávejedje árvalit ahte dološ bivnnuha ain juoiggadit bártnit.
  • Geahči olle juste ovdabeallái: De gal áigu náitalit.
  • Jus bárggeš čuolbmasa giesadettiin, de galggai náitalkeahtes olmmoš juo giessat dan vai oaidná gokko čuolbma boahtá,
  • Jus čuolbma boahtá ovdabeallái: De boahtá doppe gosa lea vuolgimin deaivat buori olbmo.
  • Jus čuolbma boahtá siskkabeallai: De bođii deaivat fuoras olbmo
  • Jus čuolbma boahtá olggobeallái dahje maŋábeallai: Dat lei maid heajos mearka, ii nu buorre olmmoš maid deaivá.

BOAGÁN

  • Jorggu boagán: De lea vuosteolmmoš, ovdamearkka dihte heajain dahje soagŋuin.
  • Boagán jorgasa: De maid vuosttalda soapmása doaluin.

GAHPIR

  • Ipmila sáni ii galgan goassege lohkat jus ii lean gahpir oaivvis. Dan dihte várra galggai maid álo girkui coggat gahpira.
  • Gahpirvuođđu botnjut: De lea suhtus/hárpmas.

GÁKTI

  • Oanehis vihagákti: De áigu leaskan báhcit.

GÁPMAGAT

  • Bonju gámanjunni: Jus sisa guvlui lea de gal áigu vel doaluin gosa lea vuolgimin gávdnat moarsi/irggi. Jus olggos guvlui lea botnjut, de gal áiggui ribahit irggi/moarsi dan mátkkis.

HOLBI/HEALBMI

Jus holbi/healbmi jorgasa: De áigu gielistit.

LIIDNI

  • Botnjut liidni: Áigu leaskan báhcit.
  • Nubbi čilgehus: Áigu leaska gávdnat.

LIIDNEIVNNIT 

  • Alit - Vuosteivdni. Jus alit liinni bidjá go lea heajain, soagŋuin, de lohke ahte de čájeha ahte lea vuosteolmmoš, ii leat mielas ahte dát bárra náitala. Soames báikkiin lea ruoná ivdni maid vuosteivdni.
  • Rukses liidni: Ráhkisvuođa ivdni. Heive hui bures vihaliidnin.
  • Fiskes liidni: Gáhtaša ivdni.
  • Ruoná liidni: Balahahkes olbmo liidni.
  • Sevdnjes ivnnát liidni: De lea vuosteolmmoš

 

Gáldut: Marit Inger Anne Eira Gaup ja eará njálmmálaš gáldut.

Dát ášši deaddiluvvui vuosttaš geardde 01.04.15 báberaviissas. 

Dovddat go don eambbo diiddaid mat leat čadnon čiŋadeapmái ja gárvodeapmái? Čális áinnas kommentára vuolabeallái.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Guoimmuheapmi

På forsiden nå

Otne sáddegoahtá NRK njoazes-TV sáddaga giđđajohtima man olbmot besset čuovvut birrajándora NRK2:s ja NRK neahtta-TV bokte.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:38 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

Leavnnja dievdu, badjel njealjelotjahkásaš, lea dubmehallan máksit 12 000 ruvdnosaš sáhku dahje čohkkát 24 beaivvi go fálai ruđaid nieiddažiidda ja geažuhii sexa-oastima.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:32 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

Christina Hætta lea ALTA 2017 konferánssa prošeaktajođiheaddji. Dat lea stuora eamiálbmot sosiálafágalaš konferánsa mii lágiduvvo Álttás geassemánus.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:24 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

Máttaluobbalis Guovdageainnus dagahii gutnaskállu, man viessoeaiggát lei guođđan verándda ala, ahte viessu goasii buollái.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:34 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

– Lean ilus ja rámis go beasan leat mielde dán deaivvadeamis dán jagi. Foruma lea dehálaš eamiálbmotáššiid čalmmustahttimis, ja dán jagi lea ON eamiálbmotjulggaštusas logi jagi ávvudeapmi, lohká stáhtačálli Anne Karin Olli.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:01 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

Ráđđehus bidjá odne ovdan ođđa rámmaplána mánáidgárddi sisdoalu ja bargamušaid várás. Sámediggi lea duhtavaš dainna go rámmaplána árvovuđđui leat sámi mánáid dárbbut váldojuvvon mielde.  

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:13 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

Guovdageaidnulaš Håvard Klemetsen loahpaha iežas valáštallankarrieara. Son lea vuoitán gávcci MM- ja OG-medálja.

Almmuhuvvon ikte, dii. 08:50 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

Nie leat muhtun dajahusat John Máhtte Utsi luođis, «Hoaŋkabealjit», mii lea okta dan moaddelogi luođis mat geassái ilbmet ođđa juoiganskearrus. Geahča video!

17:07 Cuoŋománu 21. beaivi 2017

Finnmárkulaččaide šaddá hálbbibun ja álkibun murret.

Almmuhuvvon ikte, dii. 07:41 Cuoŋománu 24. beaivi 2017

Nu logai Norgga riikajoavkku čuoigi ja fállejohkalaš Finn Hågen Krogh ovdal Beaskáđasčuoigamiid, muhto son vuittii ja mieđiha ahte dat galgá leat erohus riikajoavkočuigiin ja dábálaš bargoolbmuin.

15:55 Cuoŋománu 23. beaivi 2017

Ikte álge dán jagáš ráidočiekčamat. Porsáŋgu čievččai IL Nordlys vuostá ruovttušiljus, gos Nordlys vuittii.

11:11 Cuoŋománu 23. beaivi 2017

Mannan ija ledje sihke áitagat ja riiddut maid Finnmárkku politiijat šadde čoavdit. Dán dieđa Finnmárkku politiijaguovlu Twitteris.

09:52 Cuoŋománu 23. beaivi 2017

Boazopolitiijain leamaš stuorra skohterdárkkisteapmi Oarje-Finnmárkkus dán vahkkoloahpa.

08:57 Cuoŋománu 23. beaivi 2017

Máŋgga sajis váriin lea dáid maŋimuš áigge muohttán ja bieggan. Garra biekkat leat ráhkadan heaŋggoskálvviid mat dagahit uđasvára.

12:03 Cuoŋománu 22. beaivi 2017