FORMEL 1 BIILA: Govas oaidnit Peder Mathias W. Teigmo Formel 1 el-biillain man sii gohčoda «Eld». Govva: John Martin Haaland (Priváhtagovva)

Sámi bárdni joavkkuinis ráhkadan Formel 1 gilvo­biilla

Kárášjohkalaš Peder Mathias W. Teigmo (21) lea ovttas joavkkuin Revolve NTNU ráhkadan Formel 1 gilvobiilla. – Lea somá gilvvohallat vuolgit geasset, mii galgat gilvvohallat sihke Spánias, Englánddas ja Duiskkas, lohká son.

17:56 Miessemánu 09. beaivi 2017
Ođastuvvon: 10.05.2017 - 08:37

NTNU- Norgga teknihkalaš ja luonddudieđalaš universitehtas Troanddimis leat studeanttat ráhkadan Formel 1 el-gilvobiilla mainna galget gilvvohallat gilvvus Formula student, mii lea máilmmi stuorámus studeantagilvu dán suorggis.

 

Sámi bárdni mielde gilvojoavkkus

NTNU:s lea juohke jagi prošeakta mas lea namma Revolve NTNU gos ráhkadit Formel 1 biilla, ja dasa servet iešguđet surggiid studeanttat.

Dán jagi leat dan joavkkus birrasii 60 studeantta ja okta sis lea sámi bárdni, kárášjohkalaš Peder Mathias Wergeland Teigmo.

Son lea 21 jagi boaris ja orru Troanddimis gos son lea váldime mastera mášeninšenevrraoahpus. Son lea Revolve joavkkuin ovttasbargan birrasii 80 000 diimmu ja muitala ge dán prošeavtta sutnje leamaš buorren oahppun.

– Dat lea leamaš hui miellagiddevaš ja mun lean oahppan nu olu. Lea hui somá go mii leat nu máŋggas, mii leat oahppan ovttasbargat ja maid oahppat nubbi nuppis. Mun lean vel beassan mielde dan vuodjinjovkui, ja mii leat oktiibuot viđas dan joavkkus.

 

Ođđaáigásaš teknologiija

Son muitala ahte son lea álo liikon ráhkadit já hábmet. Dál lea vel beassan oahppat ođđaáigásaš teknologiijain bargat.

Son muitala ahte su ovddasvástádus lea leamaš aerodynamihkka ja galmmihansystema.

– Mii lea geavahan 3D-systema designii. Lea leamaš somá oahppat daiguin mašiinnaiguin ja mun gal lean ožžon vel eanet beroštumi dan ohppui. Áiggun oahppat vel eanet, vai sáhtašin vaikko vel ođđasit teknologiija ráhkadit go álggán bargat.

 

Ii muital juste

Biilaráhkadeapmái lea mannan hirbmat olu áigi ja ruhta. Teigmo muitala ahte lihkus sis leat ruhtadeaddjit geat dorjot sin ja ahte sii leat geavahan olu skuvlaáiggi dán bargui.

Go jearan juste man olu dat lea gártan máksit, de son ii muital gal juste dan supmi.

– Dat lea divrras, nu ahte dat gal gáibida ruhtadeami. Ii mus leat lohpi muitalit gal juste man olu dat lea máksán, lohká son.

 

Formel 1 biila

Peder Mathias muitala ahte biilla sii leat gohčodan Eld.

Biila lea lassin dasa ahte lea Formel 1 gilvobiila maiddái el-biila, mii mearkkaša ahte dasa ii dárbbaš deavdit bensiinna muhto baicce el-fámuin oažžut biilla johtui.

– Diimma biilla namma lei Gnist, nu ahte dat vuolgá veahá das, lohka son.

Biila deaddá 175 kilo ja das leat 135 heasttafámu. Biila manná 112 kilomehtera diimmus. Teigmo muitala ahte sii eai leat bidjan nu olu návccaid ráhkadit biilla mas lea allá leaktu, muhto baicce dakkár mii lea jođán vuolgit ja buorre mohkástit.

 

Máilmmeviidosaš gilvu

Peder Mathias muitala ahte sii galget oassálastit Formel student gilvui, mii lea máilmmi stuorámus studeantagilvu dan suorggis.

Gilvui servet birrasii 3 000 studeantta miehtá máilmmi gilvvohallat sin konseapttain, masa gullá sihke biilla ráhkadeapmi, vuodjin, elektronihkka, márkanfievrridanplána ja eará.

Gilvvut leat sihke Duiskkas, Spánias ja Englánddas.

 

Golbma gilvvu

NTNU Evolve joavku gilvvohallá golmma gilvvus mas geahččaluvvojit máŋga oasi biillas.

Akselerašuvdna-gilvu, Skid-pad ja gilvu mas galget vuodjit 22 kilomehtera oktiibuot.

– Akselerašuvdnagilvvus lea dehálaš ahte biila vuolgá jođánit johtui. Min biila manná 0-100 km/t 2,2 sekunddas. Skid-pad gilvvus galgat vuodjit gávccešlogus, nu ahte das leat ovdamunni jus biila lea jođán mohkastit. Dainna mii leat ge bures bargan. Biila lea hábmejuvvon nu ahte galgá leat jođán mohkastit. Maŋemus gilvu lea dat ultimáhtta geahččalus biilii, mas vudjet guokte vuoddji 22 kilomehtera oktiibuot, 11 kilomehtera goabbáge. Das geahččaluvvojit buot oasit biillas.

 

Sávvá movttiidahttit

Maŋŋel go gerget gilvvohallamis, de sii ain geavahit biillaid nu go meassuin ja eará doaluin.

Son muitala ahte erenoamážit joatkkaskuvlaoahppit lávejit liikot biillaid geahččat.

– Mii lávet maŋŋel gilvvuid čájehallat biillaid iešguđet doaluin. Joatkkaskuvlaohppiide láve hui somá beassat oaidnit daid biillaid ja mun gal jáhkán dat movttiidahttá sin šaddat inšenevran go oidnet ahte mii ráhkadit biillaid skuvllas. Mu goit livččii dat movttiidahttán jus livččen joatkkaskuvlaoahppi dál, loahpaha Peder Mathias.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Magasiidna

På forsiden nå

Návvutnii rahppo dán čavčča sámi giellaguovddáš. Prošeaktajođiheaddji Ragnhild Enoksen illuda, go son jáhkká dat sáhttá leahkit oassin sámegiela ealáskahttimis riddoguovllus.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:22 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Máilmmi buoremus guođohanbeatnaga namma lea Gin, ja lea Norggas. Nederlánddas lei guođohanbeatnagiid máilmmimeašttirgilvu, masa serve 250 beatnaga.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:37 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Go Máret Laila Anti vásihii ahte ii ožžon NAV bálvalusa sámegillii, de moittii son dan sámegillii. – Mis leat bálvalusfálaldagat sámegillii, vástidedje NAV:s dárogillii.

Almmuhuvvon odne, dii. 16:14 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Norggas eai geahča lihka olu TV, go liegga geassebeaivvit leat. Dan dieđiha ođđa riikaviidosaš iskkadeapmi mii lea čađahuvvon.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:00 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Coop:s eai leat goasse leamaš eambbo mieleaiggádat, ja dán jagi orru šaddame áiggiid stuorámus vuoitodienas.

Almmuhuvvon odne, dii. 16:50 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Mikkel Eskil Mikkelsen lea okta dain nuorra politihkkáriin geainna beassat eanet oahpásmuvvat. 

 
Almmuhuvvon odne, dii. 14:30 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Diibmá go lágidedje mánáidfestivála Sievjjus, ledje 115 máná ja 137 ollesolbmo boahtán festiválii. Dán vahkkoloahpa bovdejit fas mánáidfestiválii gos sáhttá earret eará Elias-fatnasiin vuodjit, njorostallat ja finadit máinnastanbottuin gámmes.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:22 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Boazodoalli mielas ii leat riekta go galgá dieđihit Biebmobearráigehččui geat su biergoverddet leat, ja dovdá dán joatkkan detálljastivremis maid juo vásihit boazodoalloealáhusas.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:52 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Ellos Deatnu -lihkadus lea sádden reivve Norgga ja Suoma stáhtaide, mas bivdá sin čilget goas ja mo sii leat mahkáš ožžon oamastan- ja hálddašanrievtti Deanu čázádahkii.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:20 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Deanučázádaga Guolástanhálddahussii sáhttá dieđihit erenoamáš dieđuid guolástanrapportii lassin dábálaš dieđuide. Dát dieđut leat guolásteddjiid seksuálaeallima birra, ja galget sáhttit dieđuid addit das manne muhtumis lea buoret guollelihkku go earáin.

Almmuhuvvon ikte, dii. 09:35 Suoidnemánu 20. beaivi 2017

Leat go oagguntuvrii vuolgime? Loga áššis mo Nofima dutkit ávžžuhit gieđahallat guoli, vuoi lea sihkkarastet buoremus kvalitehta guliin maid gottát.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:18 Suoidnemánu 21. beaivi 2017
Geassegilvu:

Namma: Ronald Pulk

Ahki: 37

Guovlu: Guovdageaidnu

Almmuhuvvon odne, dii. 10:58 Suoidnemánu 21. beaivi 2017

Guovdageainnu nieida Elle Rávdná Näkkäläjärvi lea geahččan máŋga «High School» filmma, ja dal son beassá viimmat ieš vásihit dán earenoamáš Amerihkálaš nuoraidkultuvrra go vuolgá jahkái vázzit skuvlla Montanai.

Almmuhuvvon ikte, dii. 17:36 Suoidnemánu 20. beaivi 2017

Kárášjohkalaš Svein Nordsletta lohká luossa lea dehálamos Deanosoahpamuš áššis, eaige sámi vuoigatvuođat gula dán áššái nu mo Ellos Deatnu-joavku čuoččuha.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:32 Suoidnemánu 20. beaivi 2017