NORGALAŠ II BEROŠ BÁLKKÁS: Raporta lea ráhkaduvvon guorahallama vuođul, mii guorahalai movt bargoohccit ja bargit leat digitála servodagas. Čađahuvvui 19 riikkas, ja 14 000 bargi serve. Čájáhusgovva: Per Løchen / Scanpix

Juohke nubbi dohkkeha bargofálaldaga ovdal go diehtá bálkká

Máilmmeviidosaš iskkadeapmi čájeha ahte Norgga bargoohccit leat geat beroštit unnimusat iskat bálkká ja penšuvdnaburiid bargosajis.

15:07 Miessemánu 16. beaivi 2017

– Norggas leat eanaš buorit bargodilálašvuođat, ja lea stuora dorvu systemii. Dat dagaha ahte norgalaččat eai beroš liikká olu bargoeavttuin ja bálkkás. Heivehanvejolašvuohta ja ovdánanvejolašvuohta boahtá ovdalii go bálká go galgá barggu válljet, lohká Rut Elise Samuelsen preassadieđáhusas. Son lea ManpowerGroup konsearnahoavda.

 

– Šaddá unnit bálkádeaddu

Dušše bealli Norgga dienasbargiin dihte bálkáeavttuid ovdal go vuostá válde barggu. USA:s, Duiskkas, Kiinnás ja Japánas lea bálká deháleamos fáktor go válljejit barggu. Norggas deattuhit makkár bargu lea, gos bargu lea, ja leat go heivehanvejolašvuođat. Easka njealjádin boahtá bálká.

– Go nu unnán dihtet bálkká ja penšuvdnaortnegiid birra ovdal go dohkkehit bargofálaldaga, dagaha ahte šaddá unnit bálkádeaddu. De vuoittáhallet bargoohccit, lohká Samuelsen.

 

Norgalažžii dehálaš heivehit

Mánnáolbmuide lea dehálaš beassat heivehit bargoáiggi, ja beassat leat ruovttus mánáiguin. Okta njealjádasoassi sis geat leat badjel 35 jagi boarrásat háliidit beassat leahkit ruovttus osiid dahje olles bargobeaivvi.

– Norgga bargoeallimis leat olbmot juohke agiin ja osiin eallimis. Danne fertejit bargoaddit sáhttit heivehit, muđui manahit olu buori gelbbolašvuođa, lohká Samuelsen.

Maiddái fitnodaga beaggin lea dehálaš go olbmot galget barggu ohcat.

– Norgga bargit háliidit loaktit barggus. Fitnodagat, main lea buorre beaggin, sáhttet leat eambbo luohtehahtti, lohká Samuelsen.

Nuorra bargiide, gaskal 18- ja 34-jahkásaččaide, lea dehálaš ahte fitnodagas lea čielga višuvdna ja ahte čájehit servodatovddasvástádusa.

 

Máhttu addá fámu bargoohcciide

Bargit miehtá máilmmi ožžot eanet ja eanet dieđuid ja máhtu. Vuosttaš maid ohcet leat dieđut bálkká birra. Dat váldá fámu bargoaddis ja addá dan bargoohccái.

– Ovdal sáhtii bargoaddi ráddjet maid bargoohccit besse diehtit barggu ja bargosaji birra. Sosiála mediaid ja neahta bokte sáhttet dál bargoohccit gávnnahit daid ieža, mii áddá fámu bargái, lohká Samuelsen.

Vaikko dán áigge lea olu diehtu vaikko man birra, de eai leat norgalaččat nu viššalat ráhkkanit bargojearahallamii. Dušše 56 proseantta bargiin fitnet fitnodaga neahttasiiddu geahččame ovdal go mannet jearahallamii.

– Lohku muitala ahte das sáhttet bargoohccit ávkkástallat. Jus guorahalat ovdagihtii, de sáhtát álkit sierranit dain eará ohcciin, lohká Samuelsen.

Fáddásánit
Ođđasat

På forsiden nå

Mállásat leat menddo árrat dearvvasvuođaguovddážiin miehtá Norgga ja dat leat dagahan iešguđetlágan váttisvuođaid, dego váilevaš biebmama. Porsáŋggu gielda rievdadii boradanáiggiid čakčamánu 19. beaivvi, ja Kárášjoga gielda dieđiha sii maiddái áigot dan dahkat farggamusat.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:36 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Kárášjoga gielda biehtta­la ahte sis leat guokte­nuppelogis vuordimin saji buhcciidruktui.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:25 Čakčamánu 20. beaivi 2017

RDM-Porsáŋggu musea bovde čájáhusrahpamii gos čájehit Liv Engholm govvačájáhusa. Son govve earret eará luonddu, olbmuid ja elliid, ja sus lea álo govvenapparáhtta fárus.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:32 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Guovdageainnus šaddet čázi haga sullii njeallje diimmu.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:42 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Politiijat dieđihit ahte leat ain olles veagain ohcamin Odd Henry Lahma Deanus.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:37 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Dás beasat lohkat čoahkkáigeasu ivttá FeFo stivračoahkkimis, mas dahkkui historjjalaš mearrádus go ášši sáddejuvvui Sámedikki meannudeeapmái Finnmárkkolága vuođul. – Ledjen gal vuordán dan bohtosa, muhto goitge lean gal veahá beahtahallan go sávven ahte eanetlohku jienasta árválusa vuostá, logai Mathis Nilsen Eira maŋŋel čoahkkima.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:39 Čakčamánu 19. beaivi 2017

Marit Mathisdatter Anti muittohuvvan isit, ferte máksit 9350 ruvnno mánnui orrut fuolahusvisttis Kárášjogas, ja eamida mielas leat dát olmmošmeahttun hattit. Oktiibuot go lea máksán buot rehkegiid, de báhcá son velggolažžan 2700 ruvnno mánnui.

Almmuhuvvon ikte, dii. 10:09 Čakčamánu 19. beaivi 2017

Finnmárkku fylkkalávdegoddi válljii disdaga orrunmovtta bálkkašumi vuoiti.

Almmuhuvvon odne, dii. 07:39 Čakčamánu 20. beaivi 2017

Dál lea viimmat Sea King seivon Sieidái ja lea gearggus vuolgit ohcat Odd Henry gii lea láhppon.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:31 Čakčamánu 19. beaivi 2017

Gielddabargiguoktá leaba mielde ohcamin Odd Henry ja soai leaba bargan suinna máŋga jagi, sudnuide lea dehálaš ahte son gávdno.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:33 Čakčamánu 19. beaivi 2017

Vahkku 38 galgá Stáda geaidnodoaimmahat čađahit busseboagándárkkistemiid. Sii sávvet ahte dán háve eai gávnna mánáid geat leat vuollel 15 jagi boarrásat ja leat luovos bussiin, nu go ovddit dárkkisteamis gávdne.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:50 Čakčamánu 19. beaivi 2017

Davvi-Norgga feastariemut leat váidán ášši politiijaide, go vearredahkkit galget dájuhan sis alcceseaset 82 400 euro.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:56 Čakčamánu 19. beaivi 2017

Odne leat eambbosat ohcamin albmá guhte lea Deanus láhppon ja politiija bijusjođiheaddji doaivu oažžut odne maid veahki helikopteriin.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:47 Čakčamánu 19. beaivi 2017

Finnmárkku politiijat leat ožžon cavgilemiid, veahket politiijaid duođaštit geat dát olbmot leat.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:25 Čakčamánu 19. beaivi 2017