ÁIGOT VUOVDIT BASSI ČÁZI: Njeallje fitnodaga leat ohcan lobi álgit vuovdit čázi mii golggiida Suttesádjagis, Ohcejoga gielddas. Dan áigu okta joavku dál vuosttaldit, ja vaikko viežžat máilmmiviidosaš veahki. Vuorkágovva: Astrid Balto

– Gergosat doalvut Suttesája-ášši riikkaid­gaskasaš arenaide

Nu lohká joavku geat vuosttaldit ahte fitnodagat galget beassat vuovdigoahtit čázi man Suttesádjagis leat viežžan.

13:19 Cuoŋománu 19. beaivi 2017
Ođastuvvon: 19.04.2017 - 13:24

Njeallje fitnodaga leat ohcan lobi viežžat čázi Suttesádjagis, Ohcejoga gielddas, ja vuovdit dan.

Dál lea čoahkkanan joavku, geat áigot vuosttaldit fitnodagaid.

Sii oaivvildit ahte Suttesája lea sámiid bassibáiki, eai ge dohkket dan privatiserema ja gávppálaš ávkkástallama. Dan sii dieđihit preassadieđáhusas.

– Mii leat gergosat doalvut ášši riikkaidgaskasaš arenaide ja máilmmiviidosaš biras- ja eamiálbmotrivttiid aktivisttaid fierpmádagaide, čállá joavku.

 


VUOSTTALDIT: Kirste Paltto ja 25 eará berošteaddji leat čoahkkanan ja áigot vuosttaldit fitnodagaid beassat Suttesádjaga čázi vuovdit. Vuorkágovva: Astrid Helander

– Badjelgehččet go dadjat bassiguovlun

Joavku lea friddja joavku, mii vuosttalda fitnodagaid. Sis ii leat searvi, muhto leat 26 nama listtus, geat dorjot vuosttaldeami.

Kirste Paltto lea okta sis.

– Dás ii leat dahkkon birasváikkuhusárvvoštallan, movt váikkuha báikki lundui. Ii ge leat čielggaduvvon movt váikkuha sámi kultuvrii. Dieđusge go mii dadjat lea bassiguovlu, álo badjelgehččet. Guovlu lea leamaš midjiide, Deatnogátti ja Baseduoddara olbmuide, nu dehálaš guovlu, go lea álo leamaš bassiguovlu, lohká Kirste Paltto Ávvirii.

Son maid lohká ahte leat sápmelaččat geat fertejit beroštit dán áššis.

– Ii várra Meahciráđđehus beroš, jus ieža eat beroš, lohká Paltto.

 

– Dehálaš báiki olles Deatnogáddái

Paltto lohká báikenamat guovllus duođaštit bassivuođa, nu go Bassegáisá, Bassejávri, Bassejohka.

– Lea dehálaš báiki olles Deatnogátti olbmuide, olbmot leat guolástan jávrriin das birra. Mii ballat ahte jus álget čázi váldit, mii de geavvá daidda jogaide ja jávrriide. Vaikke ii leat dán áigge dovdomassii bassivuohta, de lea goit ge álo leamaš min guovllu sámiide dehálaš báiki, man eat hálit massit. Jus čáhcefitnodagat álget doalvut nie olu čázi, ii dieđe goasse mii dáhpáhuvvá ekologalaččat, lohká Paltto.

 

Eai vuosttal eará sadjái álggahit čáhcefitnodaga

Son lohká ahte dán ášši sáhttá maid buohtastahttit Davvi-Dakota áššiin, gos oljobohcci áigot hukset Sioux-indiánaid čáhcegáldu vuollái.

– Lea seamma sullásaš ášši, go jearaldat lea, lea go mis čáhci 10, 50 dahje 100 jagi geažes. Ii heive mannat váldit dákkár čázi, ii leat dušše jearaldat dan bassi ádjagis, lea jearaldat vuođđočázis. Go vuođđočáhci sáhttá nohkat, dahje golgagoahtit eará guvlui, dat lea várálaš dilli, lohká Kirste Paltto.

Preassadieđáhusas sii maid celket, ahte gáibidit Suttesádjaga gávppálaš čáhcefitnu šluhttejuvvo ja čáhcefitnu álggaheaddjit ohcet eará sajis lobi vuovdigoahtit vuođđočázi.

– Mii doarjut bargosajiid Ohcejohkii, muhto vuostálastit čáhcefitnu Suttesádjaga bassiguovllus. Buhtes vuođđočáhci gávdno juohke sajis Ohcejoga gielddas.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Ođđasat

På forsiden nå

NRK Sámi Anne Marie Hætta ja Ávvira Sárá Máret Ravdna Oskal bovdeba sámi álbmoga válgagižžurahpamii Romssa kulturvissui ihttin.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:17 Borgemánu 22. beaivi 2017

Norgga Sámiid Riikasearvvi (NSR) presi­deanttaevttohas Aili Keskitalo gáibida FeFo-stivrra meannudit Nussir ášši ovdal gulaskuddanáigemeari.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:05 Borgemánu 22. beaivi 2017

Mátta-Várjjaga sátnejođiheaddji Rune Rafaelsen, Sámediggeráđđelahttu Mariann Wollmann Magga ja museajođiheaddji Liv Astrid K.Svaleng deaivvadit Statsbyggain geahčadit makkár vejolašvuođat leat cegget sierra Saviomusea Mátta-Várjjagii. Sámediggeráđđi lea mielas addit ruhtadoarjaga jus šaddá vejolašvuohta cegget Norgga vuosttaš sámi govvadáiddamusea.  – Ii leat juohkebeaivválaš ášši ahte suohkanat bidjet johtui proseassaid oččodit johtui ođđa sámi institušuvnna, lohká Magga preassadieđáhusas.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:30 Borgemánu 22. beaivi 2017

Dál galget máŋga njunuševttohasa gažaduvvot, ja jus geahččalit garvit duohtavuođa, de teknologalaš rusttet jáhkkimis fuomáša dan.

09:04 Borgemánu 19. beaivi 2017

Bargit gávppiin ja eará bargosajiin galgga­šedje sákkastit «Sámás muinna» mearkka raddái vai bálvalusdárbba­šeaddji oaidná ahte bargi hálddaša maiddái sámegiela.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:29 Borgemánu 22. beaivi 2017

Johttisápmelaččaid listtu nubbievttohas ­oaivvilda ahte sámi vuoigatvuođat eai galgga sáhttit vuvdot sámiid hálddus eret, ii galgga sáhttit leat gávpegálvun.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:42 Borgemánu 22. beaivi 2017

Ester Fjellheim lei mielde vuođđudeamen Romssa Sámi Searvvi ja son lei ­mielde álggaheamen barggu ásahit deaivvadanbáikki sámiide. Su mielas lea áigi áigá laddan ásahit Sámi viesu go Romssa sámi searvi leamaš golgosis jo masá 50 jagi.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:08 Borgemánu 22. beaivi 2017

Lea ain vejolaš gávdnat nissonolbmo heakkas gii lea láhppon Sállanis. Badjeolmmoš Mikkel Per Gaup čilge manin lea váralaš guovlu, ja erenomážit go lea skoaddu ja ii sáhte oaidnit maidige.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:14 Borgemánu 22. beaivi 2017

Finnmárkku oahppolihttu ávžžuha fylkka bellodagaid listanjunnošiid fuolahit ahte skuvllain ja mánáidgárddiin leat oahppan olbmot.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:23 Borgemánu 22. beaivi 2017

Lea dál mannan guhkes áigi dán rájes go nissonolmmoš dieđihuvvui láhppon, leat ain ohcamin dan doaivvus ahte gávdnet nissonolbmo heakkas.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:14 Borgemánu 22. beaivi 2017

Luossabivdi ii mieđit ahte luossareive­eaiggádat galget iežaset «boandarivttiid» ­gohčodit sámi árberiektin, ja eai galgga daid rivttiid nannet sámi namas dikkis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:38 Borgemánu 21. beaivi 2017

Oktiibuot 19 ođđa ássi leat ásaiduvvon Detnui maŋemuš mánuid čájehit ođđa logut.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:11 Borgemánu 21. beaivi 2017

VIIDDIDIT FÁLALDAGA: – Mii oaidnit dan ahte Oarje-Finnmárkku regiovnnas lea pasieantavuođđu gaskal 20 000-25 000, nu ahte Álttás viiddiduvvo fálaldat. Earret eará røntgenossodat, earenoamášdikšu ja gáldnanvihkeossodat leat fálaldagat mat bohtet Áltái, lohká Frank Bakke-Jensen. Govven: Ellen Marianne Siri

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:19 Borgemánu 21. beaivi 2017

Bargiidbellodaga lista­njunuš ii leat eahpá­dusas ahte sámegiella ferte vuoru­huvvot, ja Sámediggi ferte vel eambbo ruđalaš ­návccaid geavahit seailluhan dihtii sámegiela boahtte­áiggis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:12 Borgemánu 21. beaivi 2017