Jus čalmmit váibet šearbmageavahemiin, sáhtát oažžut oaivebákčasa. Čájáhusgovva: Thomas Winje Øijord / NTB scanpix

Šearbma­geavaheapmi váikkuha oainnu

Sáhttet šaddat oaivebákčasat ja váibasat go olu geahččá šearpmaide, dat lea go čalmmit váibet.

15:36 Guovvamánu 14. beaivi 2017
Ođastuvvon: 15.02.2017 - 08:25

Čalmmit váibet geahččat šearpmaide, ja de sáhttá oažžut oaivebákčasiid ja váibasiid. Jus leat rievttes čalbmeláset, de eai soaitte lihka garra váikkuhusat, čállá Brilleland čalbmelásefitnodat preassadieđáhusas.

 

Heivehuvvon čalbmelásiin ávki

Čalbmi váibá go lea nu oanehis gaska čalmmi ja šearpma gaskkas. Olbmo čalbmi lea heivehuvvon guhkás geahččat, ja šearbmageavaheapmi dahká ahte čalbmi šaddá čađat bargat.

— Eatnasat manne optihkkara lusa jus mearkkašit ahte lea heajos oaidnu. Muhto eai leat gallis geat jurddašit ahte vigut, nu go oaivebávččas sáhttá heitot oainnu geažil, ja de leat čalbmeláset čoavddus. Jus leat rievttes čalbmeláset, de eai dárbbaš čalmmit bargat lihka olu, ja eai váibba lihka jođánit. Sáhttá maid bidjat alit filtara čalbmelásiide, mii veahkeha alit čuovgga vuostá, lohká Brilleland fágahoavda Karin Lund.

 

Váldit bottuid šearbmageavaheamis

Ekspearttat rávvejit háhkat heivehuvvon čalbmelásiid, eastadan dihte vigiid mat sáhttet boahtit šearbmageavaheamis.

Lea maid ávki váldit bottuid šearbmageavaheamis, juohke 20. minuhta geahčestit eret šearpmas, ja geahččat juoga masa mii lea guhkkin eret.

Galgá maid oalle stuora gaska šearpma ja čalmmiid gaskkas, sullii 60-80 centimehtera.

 

Jus lea oaivebávččas dahje niski bávččas de sáhttet čalmmit váiban. Seamma jus lea váttis konsentreret, oainnát duppaliid, bustávat njuikot, ja njuikkut sániid badjel go logat.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Magasiidna

På forsiden nå

NRK Sámi Anne Marie Hætta ja Ávvira Sárá Máret Ravdna Oskal bovdeba sámi álbmoga válgagižžurahpamii Romssa kulturvissui ihttin.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:17 Borgemánu 22. beaivi 2017

Norgga Sámiid Riikasearvvi (NSR) presi­deanttaevttohas Aili Keskitalo gáibida FeFo-stivrra meannudit Nussir ášši ovdal gulaskuddanáigemeari.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:05 Borgemánu 22. beaivi 2017

Mátta-Várjjaga sátnejođiheaddji Rune Rafaelsen, Sámediggeráđđelahttu Mariann Wollmann Magga ja museajođiheaddji Liv Astrid K.Svaleng deaivvadit Statsbyggain geahčadit makkár vejolašvuođat leat cegget sierra Saviomusea Mátta-Várjjagii. Sámediggeráđđi lea mielas addit ruhtadoarjaga jus šaddá vejolašvuohta cegget Norgga vuosttaš sámi govvadáiddamusea.  – Ii leat juohkebeaivválaš ášši ahte suohkanat bidjet johtui proseassaid oččodit johtui ođđa sámi institušuvnna, lohká Magga preassadieđáhusas.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:30 Borgemánu 22. beaivi 2017

Dál galget máŋga njunuševttohasa gažaduvvot, ja jus geahččalit garvit duohtavuođa, de teknologalaš rusttet jáhkkimis fuomáša dan.

09:04 Borgemánu 19. beaivi 2017

Bargit gávppiin ja eará bargosajiin galgga­šedje sákkastit «Sámás muinna» mearkka raddái vai bálvalusdárbba­šeaddji oaidná ahte bargi hálddaša maiddái sámegiela.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:29 Borgemánu 22. beaivi 2017

Johttisápmelaččaid listtu nubbievttohas ­oaivvilda ahte sámi vuoigatvuođat eai galgga sáhttit vuvdot sámiid hálddus eret, ii galgga sáhttit leat gávpegálvun.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:42 Borgemánu 22. beaivi 2017

Ester Fjellheim lei mielde vuođđudeamen Romssa Sámi Searvvi ja son lei ­mielde álggaheamen barggu ásahit deaivvadanbáikki sámiide. Su mielas lea áigi áigá laddan ásahit Sámi viesu go Romssa sámi searvi leamaš golgosis jo masá 50 jagi.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:08 Borgemánu 22. beaivi 2017

Lea ain vejolaš gávdnat nissonolbmo heakkas gii lea láhppon Sállanis. Badjeolmmoš Mikkel Per Gaup čilge manin lea váralaš guovlu, ja erenomážit go lea skoaddu ja ii sáhte oaidnit maidige.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:14 Borgemánu 22. beaivi 2017

Finnmárkku oahppolihttu ávžžuha fylkka bellodagaid listanjunnošiid fuolahit ahte skuvllain ja mánáidgárddiin leat oahppan olbmot.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:23 Borgemánu 22. beaivi 2017

Lea dál mannan guhkes áigi dán rájes go nissonolmmoš dieđihuvvui láhppon, leat ain ohcamin dan doaivvus ahte gávdnet nissonolbmo heakkas.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:14 Borgemánu 22. beaivi 2017

Luossabivdi ii mieđit ahte luossareive­eaiggádat galget iežaset «boandarivttiid» ­gohčodit sámi árberiektin, ja eai galgga daid rivttiid nannet sámi namas dikkis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:38 Borgemánu 21. beaivi 2017

Oktiibuot 19 ođđa ássi leat ásaiduvvon Detnui maŋemuš mánuid čájehit ođđa logut.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:11 Borgemánu 21. beaivi 2017

VIIDDIDIT FÁLALDAGA: – Mii oaidnit dan ahte Oarje-Finnmárkku regiovnnas lea pasieantavuođđu gaskal 20 000-25 000, nu ahte Álttás viiddiduvvo fálaldat. Earret eará røntgenossodat, earenoamášdikšu ja gáldnanvihkeossodat leat fálaldagat mat bohtet Áltái, lohká Frank Bakke-Jensen. Govven: Ellen Marianne Siri

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:19 Borgemánu 21. beaivi 2017

Bargiidbellodaga lista­njunuš ii leat eahpá­dusas ahte sámegiella ferte vuoru­huvvot, ja Sámediggi ferte vel eambbo ruđalaš ­návccaid geavahit seailluhan dihtii sámegiela boahtte­áiggis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:12 Borgemánu 21. beaivi 2017