Jus čalmmit váibet šearbmageavahemiin, sáhtát oažžut oaivebákčasa. Čájáhusgovva: Thomas Winje Øijord / NTB scanpix

Šearbma­geavaheapmi váikkuha oainnu

Sáhttet šaddat oaivebákčasat ja váibasat go olu geahččá šearpmaide, dat lea go čalmmit váibet.

15:36 Guovvamánu 14. beaivi 2017
Ođastuvvon: 15.02.2017 - 08:25

Čalmmit váibet geahččat šearpmaide, ja de sáhttá oažžut oaivebákčasiid ja váibasiid. Jus leat rievttes čalbmeláset, de eai soaitte lihka garra váikkuhusat, čállá Brilleland čalbmelásefitnodat preassadieđáhusas.

 

Heivehuvvon čalbmelásiin ávki

Čalbmi váibá go lea nu oanehis gaska čalmmi ja šearpma gaskkas. Olbmo čalbmi lea heivehuvvon guhkás geahččat, ja šearbmageavaheapmi dahká ahte čalbmi šaddá čađat bargat.

— Eatnasat manne optihkkara lusa jus mearkkašit ahte lea heajos oaidnu. Muhto eai leat gallis geat jurddašit ahte vigut, nu go oaivebávččas sáhttá heitot oainnu geažil, ja de leat čalbmeláset čoavddus. Jus leat rievttes čalbmeláset, de eai dárbbaš čalmmit bargat lihka olu, ja eai váibba lihka jođánit. Sáhttá maid bidjat alit filtara čalbmelásiide, mii veahkeha alit čuovgga vuostá, lohká Brilleland fágahoavda Karin Lund.

 

Váldit bottuid šearbmageavaheamis

Ekspearttat rávvejit háhkat heivehuvvon čalbmelásiid, eastadan dihte vigiid mat sáhttet boahtit šearbmageavaheamis.

Lea maid ávki váldit bottuid šearbmageavaheamis, juohke 20. minuhta geahčestit eret šearpmas, ja geahččat juoga masa mii lea guhkkin eret.

Galgá maid oalle stuora gaska šearpma ja čalmmiid gaskkas, sullii 60-80 centimehtera.

 

Jus lea oaivebávččas dahje niski bávččas de sáhttet čalmmit váiban. Seamma jus lea váttis konsentreret, oainnát duppaliid, bustávat njuikot, ja njuikkut sániid badjel go logat.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Magasiidna

På forsiden nå

Guovdageainnu suohkan leat mearridan dál goas dán jagáš lodden šaddá.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:50 Miessemánu 24. beaivi 2017

Finnmárkku boanddat ledje maid searvan miellačájeheapmai Oslos maŋŋebárgga. Sii vuosttaldit ráđđehusa árvalusa ahte geahpedit boanddaid dietnasa.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:16 Miessemánu 24. beaivi 2017

Geaidnopolitiijat leat dárkkistan leahtu biillain Girkonjárgga guovddážis.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:21 Miessemánu 24. beaivi 2017

36-jahkásaš dorvoohcci, Rwandas eret, lea Davvi-Romssa diggegottis dubmehallan 13 jagi giddagassii go lea niibbiin goddán iežas ovddeš moarsi diimmá geasi.

Almmuhuvvon odne, dii. 12:05 Miessemánu 24. beaivi 2017

Orohat 22 boazodoalli Nils Mathis M. Sara ii ožžon báhčinlobi báhčit guovžža mii lea speadjan Šuoššjávrri lulábealde. Oktiibuot son lohká massán logenár miesi dan maŋemus áiggi.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:17 Miessemánu 24. beaivi 2017

Boahtte vahkkoloahpas galgá Deanu nieida heaibut Davviriikkaid meašttirgilvvuin, ja leat alla vuordámušat sutnje.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:10 Miessemánu 24. beaivi 2017

June Sommer Strask lea geahččalan feara makkár ámmáhiid ovdal go čálligođii girjjiid. Dál almmuha ođđa mánáidgirjji man lea gohčodan «Giegačivga Filius».

Almmuhuvvon odne, dii. 09:50 Miessemánu 24. beaivi 2017

Johan Mikkel Bongo lea dál Manchesteris gos terrordáhpáhus lei ikte. Son ja su olbmát áigot dál doalahallat veahá olggobealde gávpotguovddáža, várrogasvuođain.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:27 Miessemánu 23. beaivi 2017

Sosialisttalaš Gurutbellodaga Kirsti Bergstø doarju Sámi oahpahusfierpmádaga apealla odne, mainna čalmmustahttet sámegieloahpahusa dili. – NetSam bargá dehálaš áššiin, lohká stuoradiggepolitihkkár.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:23 Miessemánu 23. beaivi 2017

Stuoradiggi mearridii mánnodaga čađahit máŋga doaimma mat buoridit árgabeaivvi skuvllas ja bisseha givssidemiid. Okta doaimmain lea ásahit givssidanáittardeaddji buot Norgga fylkkaide.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:14 Miessemánu 23. beaivi 2017

Vihtta sámi dáiddára servet riikkaidgaskasaš dáiddačájáhussii «Documenta 14» Kasselis Duiskkas. – Čájáhus addá áidnalunddot vejolašvuođa gaskkustit sámi dáidaga riikkaidgaskasaččat, dadjá sámediggepresideanta Vibeke Larsen, gii searvá čájáhussii geassemánus.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:35 Miessemánu 23. beaivi 2017

Sihke Guovdageainnu ja Nordys dievdojoavkkus lea čiekčan lávvordaga.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:43 Miessemánu 23. beaivi 2017
TERROR MANCHESTERIS:

Manchestera politiijain lea stuora dutkan jođus maŋŋil go iešsorbmenbomba bávkkehii konseartaviesus. Unnimusat 22 olbmo jápme dáhpáhusas.

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:05 Miessemánu 23. beaivi 2017
Sanner čuovvola Larsena ávžžuhusa:

Divttasvuonas lea heahtedilli, oaivvilda gieldaministtar, ja bovde čoahkkimii gos ságastallet movt Divttasvuona áššiid galgá čoavdit ja čuovvolit.

Almmuhuvvon ikte, dii. 11:30 Miessemánu 23. beaivi 2017