– Mis lea mihttu ahte eai oba galgga ge jápminlihkohisvuođat min geainnuid alde, lohká Stáda geaidnodoaimmahaga regiovdnageaidnohoavda. Govva: Colourbox

19:s duššan johtolat­lihkohis­vuođain Davvi-Norggas

Davvi-Norggas leat dán rádjái duššan 19 olbmo johtolagas. Dat leat golbma eambbo go diibmá ja ovddit jagi. Dalle lei olahus, go nu unnán eai lean duššan ovdal.

12:00 Juovlamánu 30. beaivi 2016
Ođastuvvon: 30.12.2016 - 12:07

– Lea hui dábálaš ahte logut rievddadit jagis jahkái. Seammás lea dehálaš ahte mii bargat vel eambbo vai lohku unnu, lohká Regiovnnalaš geaidnohoavda Torbjørn Naimak, Stáda geaidnodoaimmahaga preassadieđáhusas.

 

Golbma sihkkelasti dušše

Dat mii lei erenoamáš dán jagi lei ahte golmmas dušše duolbmunsihkkel lihkohisvuođain. Nu olu sihkkelastit eai leat duššan viđa jagis.

– Mii boahtit dál olu návccaid bidjat eastadit sihkkellihkohisvuođaid, ja vai vázziolbmot eai šatta lihkohisvuođaide. Mihttu lea oažžut eambbosiid vázzit ja sihkkelastit, nu ahte ii váikkut johtolatsihkarvuođa, lohká geaidnohoavda.

 

Naimak ii leat dušše Davvi-Norgga Stáda geaidnodoaimmahaga hoavda. Son jođiha maid barggu, gos geahččalit buoridit ja beavttálmahttit ásahusabarggu lihkohisvuođaid oktavuođas.

Dat lea lassin doaimmaide mat leat jo čađahuvvon. Stáda geaidnodoaimmahat lea bargan oažžut ovttalágan praksisa ja eambbo rabasvuođa geaidnodoaimmahaga lihkohisvuođabarggus.

 

Eambbo analysaid

Norggas leat unnimus jápminlihkohisvuođat olles máilmmis, go geahččá olmmošlogu ektui. Naimak ii duđa dainna.

– Mis lea mihttu ahte eai oba galgga ge jápminlihkohisvuođat min geainnuid alde. Eai ge lihkohisvuođat gos olbmot bahuid roasmmehuvvet. Lea garra barggu geažil ahte Davvi-Norggas leat olu unnit jápminlihkohisvuođat go ovdal. 1970:s dušše 72 olbmo Davvi-Norgga johtolagas, dál lea gaskamearálaš lohku 21 dahje 22.

– Hástalus lea ahte dat álkimus doaimmat leat jo biddjon johtui, ja dál fertet ođđa čalmmiiguin geahččat vai ovdánit, lohká Torbjørn Naimak.

 

Okta doaibma lea analyseret movt lihkohisvuođat dáhpáhuvvet. Nubbi lea ahte bidjat eambbo návccaid analyseret sihkkellihkohisvuođaid.

– Johtolatlihkohisvuođaid birra mis leat olu dieđut, muhto čájehuvvo ahte duššo okta viđa sihkkel lihkohisvuođain registrerejuvvo. Dainna fertet viidásit bargat. Dat šaddá vel eambbo hástalussan go eambbo el-sihkkelat bohtet.

 

Dán jagi statistihkka

Juovlamánus ledje guokte johtolatlihkohisvuođa Davvi-Norggas, ja golmmas dušše. Guovttis duššaiga go biila, mainna leigga vuodjime, beaškkehii oktii guorbmebiillain Mo i Ranas. Juste ovdalaš juovllaid duššai okta go vujii badjel luotta Brønnøysundas.

 

Golbma njealji lihkohisvuođain leat go biillat beaškkehit oktii, ja go biillat vudjet badjel luotta. 14 olbmo dušše dain lihkohisvuođain. 11 olbmo geat dušše ledje vuoddjit dahje mielčuovvut biillain. Golbma sihkkelasti dušše johtolagas dán jagi. Okta skutervuoddji duššai almmolaš geainnu alde dán jagi.

 

Maŋemuš jagiid eai leat mánát duššan johtolagas. Ii okta ge mánná vuollel 13 jagi leat duššan daid golmma maŋemuš jagiid. 11 dan 18 olbmuin geat dušše dán jagi, ledje badjel 45 jagi boarrásat.

På forsiden nå

Kárášjoga gielddastivračoahkkimis ikte jienastii posišuvdna virgádit ođđa ekonomiijabargi veahkehit gieldda čorget váttes ekonomalaš dilálašvuođa.  Várresátnejođiheaddji John Nystad (SáB) lohká ahte gielddas lea hoahppu oažžut veahki.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:22 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Stádaministara mielas lea buorre go ráđđehusas leat golbma nissona njunnošis. Ine Eriksen Søreide lea Norgga vuosttaš nisson olgoriikaministtar.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:51 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Riddu Riđđu AS stivrajođiheaddji Christina Henriksen muitala ahte sii leat duhtavaččat bargoveagain geat galget jođihit álgoálbmotfestivála ovddasguvlui.  – Mis lea áigumuš ahte Riddu Riđđu galgá leat dat deháleamos álgoálbmotfestivála, lohká son preassadieđáhusas ja lohká jáhkkit ođđa festiválahoavdda ja beaivválaš jođiheaddji dahkat buori barggu.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:33 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Statistihkalaš guovd­dášdoaimmahat árvala máŋga gáldu gos gávnnašii sámegielagiid, ovdamearkka dihte geahččat geat čužžot mearkaregistaris ja geat leat čađahan sáme­giel­eksámeniid.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:21 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Ruoŧŧelaš, gii lei iežas ustiba mielde goargŋumin Vågakallen 943 alla váris Lofuohtas, gahčai ikte eahkedis ja dál lea Nordlándda politiijaguovllu dieđihan ahte almmái lea gávdnon jápmán.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:10 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Politiijat muittuhit ahte sáhttá 9000 ruvdnosaš sáhkku jus gožžá eará sajiide go hivssegii.

Almmuhuvvon odne, dii. 12:39 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Sámediggeráđđi lea dál bargagoahtán 2018 bušeahtain. Dál oaivvildit ahte sin doaibmanvejolašvuohta lea garrasit gáržžiduvvon, smávva lassáneami geažil stádabušeahtas.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:31 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Sámedikki ovddasteaddjit čoahkkinaste gieskat ON mánáidlávdegottiin Genéves. Sámediggi ovdanbuvttii muhtun hástalusaid maid sámi mánát ja nuorat vásihit.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:54 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Ovdalaš áiggi masse olu boazosámit iežaset rivttiid ja duvdiluvvojedje eret ealáhusas. Masá 50 jagi maŋŋel go Baal-bearaš massii eallinláibbis, de háliidivččiiga oappážagat ruovttuluotta boazodollui. Norgga Árktalaš Universitehta juridihkalaš professor Øyvind Ravna dadjá dán váddása duohken.

Almmuhuvvon odne, dii. 07:00 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Romssa fylkkadiggi lea árvalan nama ođđa fylkii mii ovttastahttá dálá Finnmárkku ja Romssa.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:18 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Fargga 30-jahkásaš ii leat vel gávdnon maŋŋel gahččanlihkuhisvuođa Vågakallenis, lulábealde Svolværa Lofuohtas.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:33 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Njealji mánu geahčen cáhkkehuvvo fas Olympiadolla, dán háve Pyeongchangas, ja Kroghas lea fas vejolašvuohta geahččalit ollašuhttit OG-niegu.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:32 Golggotmánu 20. beaivi 2017

Politiijat ávžžuhit dieđihit jus leat eambbo áššit. Psykologa rávve movt galgá hupmat nuoraiguin váttis áššiid birra.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:35 Golggotmánu 19. beaivi 2017

Juohke jagi gávdnet sii bohccuid maidda leat sorron boares telefon­streaŋggat, ja bohccuid mat leat darvánan daidda ja jápmán meahccái. – Dál lea áigi čálligoahtit beaivesáhkuid Telenorii, oaivvilda boazodoalli.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:50 Golggotmánu 19. beaivi 2017