Tråante 2017 gulahallanovddasvástideaddji Johanne Sundby (gurutbealde), buvttadeaddji Kari Thorvik ja prošeaktajođiheaddji Ida Marie Bransfjell. Govven: Jan Roger Østby/Sámediggi

– Sápmelaččat galget illudit ja čevllohallat

Sápmelaččat leat olu váivviid čađa mannan, muhto 100-jagi ávvudeamis čalmmustahttet buot buriid maid sámit leat olahan.

09:02 Golggotmánu 05. beaivi 2016
Ođastuvvon: 05.10.2016 - 09:51

Boahtte jahki lea sápmelaččaid ávvujahki. Leat gollan 100 jagi dan rájes go sápmelaččaid vuosttaš riikkačoahkkin lágiduvvui Troanddimis.

Seamma gávpogii čoahkkanit fas sápmelaččat guovvamánus, olles vahkku galget iežaset ávvudit.

– Sámit bohtet dál maid buot njealji riikkas, dasa lassin leat bovden olu gussiid, lohká Tråante 2017 gulahallanovddasvástideaddji Johanne Sundby.

 

Almmolaš guossit

Tråante 2017 doalut leat guovtti oasis. Miehtá Sámi lágiduvvojit boahtte jagi doalut mat čalmmustahttet 100-jagi ávvudeami, ja Troanddimis leat doalut guovvamánu 5.-12. beaivái.

Lágideaddjit muitalit ahte doaluide bohtet maiddái almmolaš guossit.

– Mii leat bovden gonagaslaččaid maid, dadjá Sundby gii ii háliit vel muitalit maid gonagasviesus leat vástidan bovdehussii.

 

Áŋgiruššan ja sáhkkiivuohta

Tråante 2017 prošeaktajoavku lea galledan Kárášjoga.

Sii leat čoahkkinastán Sámedikkiin ja deaivvadan báikkálaččaiguin.

– Mii bovdiimet olbmuid diehtojuohkinčoahkkimii gosa sullii 20 olbmo čoahkkanedje. Mii gal leat hirbmat duđavačča. Olbmot čájehit sáhkkiivuođa ja sii áŋgiruššet. Čoahkkin lea hui ávkkálaš min bargui plánet ja čađahit doaluid, muitala Sundby.

 

Girjás prográmma

Ávvudoaluin lea girjás prográmma. Troanddimis lágiduvvojit olu politihkalaš čoahkkimat, muhto kulturdoaluide lea várrejuvvon olu sadji.

Sii fállet sihke teáhterčájálmasaid, konsearttaid ja girkostallamiid. Maiddái valáštallamii lea láhččon sadji ja guovdu Troanddima galget maid doalut.

– Mii leat olu jo plánen, muhto prográmma ii leat vel dievaslaš. Mii illudat sákka ávvudeapmái, lohká gulahallanovddasvástideaddji.

 

Sirdet doaluid

Olu gávpogiin ja báikkiin Norggas lágidit Sámi Álbmotbeaivvi oktavuođas Sámi vahkku.

Tråante 2017 lágiduvvo maid seamma áigodagas, muhto lágideaddjit muitalit ahte dát ii šatta nu stuora váttisvuohtan.

– Máŋgga báikkis leat sirdán doaluid nu ahte eai lágiduvvo oktanaga Tråante ávvudoaluin. Tråante 2017 han lea buot sámiid várás, ja danin leat eará lágideaddjit gulahallan minguin, dadjá Sundby.

 

Illudit ja čevllohallat

Vaikke sápmelaččat leat olahan viehka olu vuosttaš riikkačoahkkima rájes, de leat maiddái seavdnjadat bealit sámiid historjjás.

– Sámit leat badjelgehččojuvvon ja leat vásihan olu bákčasiid. Ávvudoaluin dattege háliidat čalmmustahttit ilu, mii háliidat ahte sámit galget čevllohallat go leat olu buriid ollašuhttán 100 jagis, dadjá Tråante 2017 gulahallanovddasvástideaddji Johanne Sundby.

 

Árvvusatnigohtet sámiid

Go ávvudit 100 jagi, de leat sámit bures oidnosis miehtá Troanddima gávpoga.

Sundby jáhkká gávpotássiid váldit sápmelaččaid bures vuostá.

– Troanddimis lea sámevuohta dađibahábut hui amas, muhto mun jáhkkán ávvudoaluid boktit olbmuid sáhkkiivuođa. Doaivumis ohppet eanet sámi kultuvrra ja historjjá birra. Ávvudoaluid dihte soitet maiddái olbmot eanet árvvusatnigoahtit sámiid, loahpaha son.

Avvir.no sávva rabas ja áššálaš digaštallama. Mii doalahit rievtti sihkkut sátnevuoruid.
Fáddásánit
Kultuvra

På forsiden nå

NRK Sámi Anne Marie Hætta ja Ávvira Sárá Máret Ravdna Oskal bovdeba sámi álbmoga válgagižžurahpamii Romssa kulturvissui ihttin.

Almmuhuvvon odne, dii. 17:17 Borgemánu 22. beaivi 2017

Norgga Sámiid Riikasearvvi (NSR) presi­deanttaevttohas Aili Keskitalo gáibida FeFo-stivrra meannudit Nussir ášši ovdal gulaskuddanáigemeari.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:05 Borgemánu 22. beaivi 2017

Mátta-Várjjaga sátnejođiheaddji Rune Rafaelsen, Sámediggeráđđelahttu Mariann Wollmann Magga ja museajođiheaddji Liv Astrid K.Svaleng deaivvadit Statsbyggain geahčadit makkár vejolašvuođat leat cegget sierra Saviomusea Mátta-Várjjagii. Sámediggeráđđi lea mielas addit ruhtadoarjaga jus šaddá vejolašvuohta cegget Norgga vuosttaš sámi govvadáiddamusea.  – Ii leat juohkebeaivválaš ášši ahte suohkanat bidjet johtui proseassaid oččodit johtui ođđa sámi institušuvnna, lohká Magga preassadieđáhusas.

Almmuhuvvon odne, dii. 15:30 Borgemánu 22. beaivi 2017

Dál galget máŋga njunuševttohasa gažaduvvot, ja jus geahččalit garvit duohtavuođa, de teknologalaš rusttet jáhkkimis fuomáša dan.

09:04 Borgemánu 19. beaivi 2017

Bargit gávppiin ja eará bargosajiin galgga­šedje sákkastit «Sámás muinna» mearkka raddái vai bálvalusdárbba­šeaddji oaidná ahte bargi hálddaša maiddái sámegiela.

Almmuhuvvon odne, dii. 14:29 Borgemánu 22. beaivi 2017

Johttisápmelaččaid listtu nubbievttohas ­oaivvilda ahte sámi vuoigatvuođat eai galgga sáhttit vuvdot sámiid hálddus eret, ii galgga sáhttit leat gávpegálvun.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:42 Borgemánu 22. beaivi 2017

Ester Fjellheim lei mielde vuođđudeamen Romssa Sámi Searvvi ja son lei ­mielde álggaheamen barggu ásahit deaivvadanbáikki sámiide. Su mielas lea áigi áigá laddan ásahit Sámi viesu go Romssa sámi searvi leamaš golgosis jo masá 50 jagi.

Almmuhuvvon odne, dii. 13:08 Borgemánu 22. beaivi 2017

Lea ain vejolaš gávdnat nissonolbmo heakkas gii lea láhppon Sállanis. Badjeolmmoš Mikkel Per Gaup čilge manin lea váralaš guovlu, ja erenomážit go lea skoaddu ja ii sáhte oaidnit maidige.

Almmuhuvvon odne, dii. 11:14 Borgemánu 22. beaivi 2017

Finnmárkku oahppolihttu ávžžuha fylkka bellodagaid listanjunnošiid fuolahit ahte skuvllain ja mánáidgárddiin leat oahppan olbmot.

Almmuhuvvon odne, dii. 10:23 Borgemánu 22. beaivi 2017

Lea dál mannan guhkes áigi dán rájes go nissonolmmoš dieđihuvvui láhppon, leat ain ohcamin dan doaivvus ahte gávdnet nissonolbmo heakkas.

Almmuhuvvon odne, dii. 09:14 Borgemánu 22. beaivi 2017

Luossabivdi ii mieđit ahte luossareive­eaiggádat galget iežaset «boandarivttiid» ­gohčodit sámi árberiektin, ja eai galgga daid rivttiid nannet sámi namas dikkis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 12:38 Borgemánu 21. beaivi 2017

Oktiibuot 19 ođđa ássi leat ásaiduvvon Detnui maŋemuš mánuid čájehit ođđa logut.

Almmuhuvvon ikte, dii. 15:11 Borgemánu 21. beaivi 2017

VIIDDIDIT FÁLALDAGA: – Mii oaidnit dan ahte Oarje-Finnmárkku regiovnnas lea pasieantavuođđu gaskal 20 000-25 000, nu ahte Álttás viiddiduvvo fálaldat. Earret eará røntgenossodat, earenoamášdikšu ja gáldnanvihkeossodat leat fálaldagat mat bohtet Áltái, lohká Frank Bakke-Jensen. Govven: Ellen Marianne Siri

Almmuhuvvon ikte, dii. 14:19 Borgemánu 21. beaivi 2017

Bargiidbellodaga lista­njunuš ii leat eahpá­dusas ahte sámegiella ferte vuoru­huvvot, ja Sámediggi ferte vel eambbo ruđalaš ­návccaid geavahit seailluhan dihtii sámegiela boahtte­áiggis.

Almmuhuvvon ikte, dii. 13:12 Borgemánu 21. beaivi 2017